Ik kan... knopen maken

Een groot voorwerp op de imperiaal van de auto vastbinden is een karweitje dat je met overleg moet uitvoeren. De rijwind doet dekkleden opbollen, verkeersdrempels schudden alles door elkaar, een onverwachte noodstop laat de boel naar voren schuiven. Goed vastbinden dus.

Wat gebruik je daarvoor? In ieder geval geen `spin' van acht elastieken met een haak. De oogchirurg kan je uitleggen waarom. Bovendien blijft elastiek rekken, waardoor de zaak nooit echt vast zit. Geen elastiek dus.

Zeer geschikt zijn speciale sjorriemen. De zware uitvoeringen hebben een ratel. Ze worden gebruikt door bouwvakkers en glazenwassers. Kijk eerst goed hoe hij weer los moet, voor je hem onder spanning brengt. Nadeel van een sjorriem is dat hij gevoelig is voor scherpe randen. Controleer de imperiaal of de dakdragers daarop en doe een lapje tussen de riem en de scherpe rand.

Vastbinden met touw is ook uitstekend. Touw is een universeel bindmiddel dat voor vele toepassingen te gebruiken is. Maar touw heeft twee nadelen. Goed touw kun je haast nergens kopen en weinig mensen kunnen knopen leggen.

In klushallen, tuincentra en ijzerwinkels wordt nogal eens touw van polypropyleen aangeboden, meestal oranje van kleur. Het kan gevlochten (een soort weven) of geslagen zijn (gedraaid uit drie of meer strengen). Polypropyleen touw heeft een redelijke sterkte, maar laat het toch maar in de schappen liggen: het is te glad om er behoorlijke knopen in te leggen, het smelt onder wrijving gemakkelijk. Oud polyproleen touw krijgt nare rafels die in je vel gaan zitten. Voor een goed touw moet je naar een watersport- of bergsportwinkel. Koop een paar verschillende soorten van een meter of tien, van verschillende dikte, bijvoorbeeld 5, 6 en 8 mm. Gevlochten touw (met kern) is niet per se beter dan geslagen. Neem geen duur voorgespannen (`rekvrij') touw, een beetje rek kan voor huishoudelijk gebruik geen kwaad.

Een goed stuk touw is duur, maar kun je beschouwen als een stuk gereedschap en gaat een mensenleven mee. Bewaar je touw zorgvuldig en leen het niet uit aan mensen die het als een wegwerpartikel zien.

Knopen leggen moet je leren. Op de basisschool behalen kinderen het strikdiploma om hun veters te strikken. Het zou aardig zijn als ze ook nog andere knopen leerden, want het is moeilijk om zelf een goede knoop te verzinnen. Een goede knoop mag niet schuiven en moet ook na belasting gemakkelijk zijn los te maken.

Er bestaan enkele duizenden verschillende knopen, door kenners onderscheiden met ABOK-nummers (naar de Ashley Book of Knots), vergelijkbaar met de KV-nummers van de Mozart-werken. Net als muziek vormen knopen een cultuurgoed dat aan universiteiten onderwezen wordt. Maar voor dagelijks gebruik voldoet de kennis van een stuk of vijf knopen. Een uitstekende site om knopen te leren kennen is www.realknots.com die ook een Nederlandse versie heeft.

Woorden als paalsteek en mastworp wekken altijd de lachlust op van mensen die zelf geen knopen kunnen leggen. Maar laat je daardoor niet afschrikken en ga gewoon oefenen. Steek een metertje mooi touw (ca 3 mm) op zak voor verloren ogenblikjes.

Enkele tips voor het goed vastbinden van bagage op een imperiaal. Begin met een lusknoop als de paalsteek (hier afgebeeld). Deze is altijd weer makkelijk los te krijgen. Ga daarna dwars, langs en eventueel diagonaal over de bagage. Eén keer is genoeg. Verhoog de spanning door het touw midden op een `oversteek' dwars te trekken. Eindig met een of twee simpele knopen – welke knoop hangt een beetje van het soort touw af.

Voor lange voorwerpen als palen moet een knoop gebruikt worden die zichzelf beknijpt, bijvoorbeeld een mastworp met voorslag. Een paal die ver uitsteekt moet nog eens extra gezekerd worden met een touw voor en achter aan de bumpers.