FOUT VEROORDEELD?

De Engelse advocate Sally Clark, die in november 1999 was veroordeeld voor de moord op haar twee baby's, krijgt waarschijnlijk een nieuw proces. Haar zaak is onder behandeling bij een gerechtelijke beroepscommissie nadat de Royal Statistical Society (RSS) eind oktober vorig jaar zijn bezorgdheid had uitgesproken over de manier waarop er tijdens het proces met statistisch bewijs was omgesprongen (New Scientist, 23 feb).

De veroordeling van Clark is voor een belangrijk deel gestoeld op de getuigenis van de Engelse kinderarts Peter Meadow – eerder forensisch onderzoek had weinig opgeleverd. Volgens Meadow was de kans dat de twee kinderen van Clark door wiegendood om het leven waren gekomen, kleiner dan 1 op de 73 miljoen. Het overtuigde de jury, die Clark met tien tegen twee stemmen veroordeelde.

De RSS heeft de benadering van Meadow inmiddels `statistisch ongerechtvaardigd' genoemd. Hij had namelijk de kans op het overlijden van één kind als gevolg van wiegendood (1 op de 8.500) gewoon gekwadrateerd. Dat mag alleen als de twee gevallen van wiegendood binnen een zelfde familie als onafhankelijke gebeurtenissen beschouwd worden. Deze aanname werd al in januari 2000 ontkracht in het medisch tijdschrift British Medical Journal onder de kop `Conviction by mathematical error?' Ook de bewering van Meadow dat twee gevallen van wiegendood binnen een familie maar eens in de honderd jaar voorkomen is inmiddels door experts naar de prullenbak verwezen.

In de zaak Clark zouden eigenlijk twee tegengestelde verklaringen tegen elkaar moeten worden afgewogen: moord of wiegendood. Eén van beide is juist, en allebei zijn ze erg onwaarschijnlijk – de kans dat twee kinderen in hetzelfde gezin worden vermoord blijkt gelijk aan 1 op de twee miljard. Waar het in dit geval om gaat is dus niet hoe onwaarschijnlijk beide gebeurtenissen op zichzelf zijn, maar welke van de twee het meest waarschijnlijk is ten opzichte van de ander. Of dergelijke overwegingen nog een rol kunnen spelen voor Sally Clark hangt af van de beroepscommissie. Meestal duurt het ongeveer een jaar voor er een besluit valt om de zaak al dan niet te heropenen.