CHRONOLOGIE

12 mei 1995 Generaal-majoor Van Baal, bevelhebber van de Landmacht, krijgt opdracht intern onderzoek te doen naar vermeend wangedrag, waaronder ontucht met moslimvrouwen, van Nederlandse VN-militairen in voormalig Joegoslavië. De correspondentie tussen Van Baal en minister van Defensie Voorhoeve blijft tot maart 2001 geheim.

11 juli 1995 De moslimenclave Srebrenica valt. Servische troepen voeren etnische zuiveringen uit. Luitenant-generaal Couzy zegt later dat Dutchbatters geen oorlogsmisdaden hebben gezien.

13 juli 1995 Dutchbatter Rutten maakt foto's van het `witte huis', waar moslimmannen worden verzameld voor `ondervraging'. Hij maakt naar eigen zeggen foto's van negen lijken en van een Nederlandse militair die helpt met het scheiden van mannen, vrouwen en kinderen.

26 juli 1995 In het laboratorium van de Militaire Inlichtingendienst (MID) van de marine mislukt het ontwikkelen van het rolletje. Conclusie na onderzoek: een menselijke fout.

27 augustus 1995 PvdA, D66 en CDA dreigen met een parlementair onderzoek als Voorhoeve geen opheldering geeft over de val van de moslimenclave.

30 oktober 1995 De Kamer ontvangt het debriefingsrapport. Centrale boodschap: Nederlandse militairen hebben erger weten te voorkomen. Onduidelijk blijft hoe de verwarring over eventuele luchtaanvallen heeft kunnen ontstaan. Het rapport meldt niets over het feit dat Dutchbatters getuige zijn geweest van genocide. Hierdoor rijst de vraag of er sprake is geweest van een `doofpot'.

29 november 1995 Commandant K.C. Roos van de Koninklijke Marechaussee, tevens adviseur bij de debriefing, meldt Voorhoeve dat er voldoende bekend is voor een justitieel onderzoek naar het weigeren van medische hulp door Dutchbat aan moslimslachtoffers.

Februari 1996 Een ex-Dutchbatter zegt getuige te zijn geweest van rechts-extremisme. De MID verhoort vier Dutchbatters. Voorhoeve krijgt het verslag niet.

September/oktober 1996 Het kabinet vraagt het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie (RIOD) een onderzoek te doen.

Juli 1997 Het OM in Arnhem onderzoekt de mislukte ontwikkeling van het fotorolletje van Rutten. Wederom is de conclusie: menselijke fout.

13 augustus 1998 Minister van Defensie De Grave vraagt commissaris van de koningin in Noord-Holland Van Kemenade een onderzoek te leiden naar de val van Srebrenica.

14 augustus 1998 Dutchbatters zouden voor de val van Srebrenica over Bosnische moslimsoldaten zijn heengereden. Het OM seponeert de zaak in 1999 (gebrek aan bewijs).

28 september 1998 Onderzoekscommissie-Van Kemenade stelt dat er geen sprake is van een `doofpot'. Wel bekritiseert zij de in- en externe communicatiestroom en de geringe aandacht voor wangedrag van Dutchbatters.

November 1998 De Grave stuurt het `feitenrelaas' naar de Kamer.

Juni 1999 De Grave krijgt het MID-rapport over rechts-extremisme onder Dutchbatters, stuurt het door naar justitie en vervangt de MID-top.

15 november 1999 Het VN-rapport pleit Dutchbat grotendeels vrij van schuld aan het Srebrenica-drama. Nederlandse verzoeken om luchtsteun zouden zijn genegeerd. Wel zou Dutchbat tekortgeschoten zijn in de communicatie met de VN over de wandaden in Srebrenica.

Maart 2000 De Bosnisch-Servische generaal Krstic staat als eerste terecht voor het Joegoslavië-tribunaal.

Juli 2000 Minister Pronk (VROM) pleit in de Volkskrant voor een parlementaire enquête naar de val van Srebrenica. Premier Kok distantieert zich hiervan.

4 september 2000 Een Kamercommissie onder leiding van D66'er Bakker concludeert dat besluiten over vredesmissies vaak worden genomen met gebrekkige informatie. Zo had Voorhoeve destijds niet alle relevante informatie over de gebeurtenissen in Srebrenica.

16 november 2000 Frankrijk, dat in 1995 het bevel voerde over de VN-troepen in Bosnië, besluit tot een parlementair onderzoek.

24 januari 2001 De Franse oud-premier Juppé zegt in een verhoor dat Nederland pal na de val van Srebrenica een Frans voorstel om de enclave te heroveren, heeft afgewezen.

Maart 2001 Drie Dutchbatters kopen vervolging wegens rechts-extremisme af.

26 maart 2001 De brief die Van Baal in 1995 naar Voorhoeve heeft gestuurd, wordt onthuld. Van Baal schrijft geen bewijzen te hebben voor wangedrag, maar baseert zich louter op een fax van overste Karremans. Inmiddels staat vast dat Dutchbatters zich wel degelijk hebben schuldig gemaakt aan onder meer hoerenloperij.

Mei 2001 De Joegoslavische regering belooft het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie, NIOD (het voormalige RIOD), mee te werken aan een onderzoek.

29 november 2001 Het Franse onderzoek stelt dat Dutchbat te weinig heeft gedaan om de enclave te beschermen en dat de Franse bevelhebber Janvier verzoeken tot luchtsteun had moeten goedkeuren.

Maart 2002 Het Interkerkelijk Vredesberaad brengt een eigen rapport uit over `Srebrenica'. Conclusie: Nederland is hoofdverantwoordelijke en de militaire staf was louter bezorgd om de eigen troepen.

Gerectificeerd

Van Baal

De Chronologie in de bijlage Thema over het NIOD-rapport (13 april, pagina 51) noemt Ad van Baal bevelhebber van de landmacht in 1995. Hij was destijds plaatsvervangend bevelhebber.