Synagoge Djerba oud joods heiligdom

Was de synagoge van El Ghriba op het Tunesische eiland Djerba gisteren het doelwit van een aanslag of de plek van een toevallig verkeersongeluk?

De Tunesische autoriteiten en de plaatselijke joodse gemeenschap houden het op een ongeluk: de tankwagen reed tegen een muur en ontplofte, waarbij zeven mensen (onder wie de chauffeur en drie Duitse toeristen) werden gedood en 32 anderen (onder wie 26 Duitsers) gewond raakten. In Israël is men er echter zeker van dat het om een terreuraanslag op de synagoge ging.

De blauw-witte El Ghriba-synagoge, gelegen in een olijfboomgaard, is een van de belangrijkste joodse heiligdommen en een pelgrimsoord voor joden. Volgens de joodse traditie kwamen er joden naar het eiland Djerba in bijbelse tijden, namelijk sinds de verwoesting van koning Salomons Eerste Tempel in Jeruzalem door de Babylonische koning Nebukadnezar (Nabukodonosor) in het jaar 586 voor Christus. Zij brachten volgens de overlevering een van de poorten van die Eerste Tempel mee en bouwden die in in de fundamenten van de synagoge die ze op Djerba bouwden: de El Ghriba-synagoge. Deze in 1920 gerenoveerde synagoge ligt rond tien kilometer van Houmt-souk, de hoofdstad van het eiland.

Vast staat hoe dan ook dat Djerba al sinds de Romeinse tijd een belangrijk centrum van cultureel leven is. Al tweeduizend jaar (en mogelijk nog langer) wonen de joden van Djerba in twee dorpen, Hara Zrira (Kleine Wijk) waarin de Ghriba-synagoge ligt, en Hara Kebira (Grote Wijk).

In het jaar 70 negeerden de joden van Djerba de oproep van de profeet Ezra om naar Jeruzalem terug te keren, reden voor Ezra – aldus de overlevering – om hen te vervloeken. Nu wonen de meesten van de rond duizend joden van Djerba in Hara Kebira, maar de synagoge in Hara Zrira blijft het centrum van het joodse leven.