Regels voor verkiezingen in VS ingrijpend gewijzigd

De Amerikaanse Senaat heeft gisteren met een overweldigende meerderheid ingestemd met een ingrijpende hervorming van de procedures bij verkiezingen.

De hervorming moet onregelmatigheden en verwarring, zoals deze voorkwamen bij de presidentsverkiezingen van 2000 voorkomen. Toen duurde het 36 dagen voor de uitslag bekend werd. Bijna twee miljoen van de honderd miljoen stemmen bleven ongeteld. Onduidelijk ingevulde stembiljetten in Florida, waar werd gewerkt met ponskaarten, zorgden ervoor dat alle stemmen in die staat moesten worden herteld. Uiteindelijk werd de Republikein George W. Bush tot winnaar uitgeroepen.

Het wetsvoorstel, dat de macht van de federale regering bij verkiezingen zal vergroten, bepaalt dat vanaf 2006 de registratie van kiezers in alle staten gelijk moet zijn. Staten worden verplicht geautomatiseerde kieslijsten op te stellen. Kiezers die niet op de lijst voorkomen, mogen slechts een voorlopige stem uitbrengen. Wanneer hun registratie wordt bevestigd, zal hun stem alsnog meetellen.

Kiezers die voor de eerste keer stemmen en zich per post hebben geregistreerd, zullen zich bij het stembureau moeten identificeren. Tijdens de verkiezingen in 2000 veroorzaakten de stembiljetten van Amerikaanse burgers die in het buitenland wonen voor verwarring en onenigheid.

Volgens het voorstel krijgen kiezers tevens de mogelijkheid hun stembiljet op eventuele fouten te controleren voor het wordt ingeleverd. In 2000 klaagden kiezers in Florida dat door de onduidelijke ponskaarten zij een verkeerde stem hadden uitgebracht. De ponskaartmachines, en andere verouderde stemmachines zullen worden afgeschaft.

Een nog op te richten federale instantie moet toezicht gaan houden op toekomstige verkiezingen.

De hervorming van het verkiezingssysteem zal volgens het voorstel 3,5 miljard dollar kosten.

Het wetsvoorstel werd door 99 van de honderd senatoren aangenomen. Alleen de Republikein Conrad Burns (Montana) stemde tegen. Hij meent dat de wet kleine plattelandsgemeenten in financiële moeilijkheden zal brengen wanneer zij nieuwe stemmachines moeten kopen. Bovendien vreest hij voor ,,opgezwollen'' kieslijsten, met namen van kiezers die zijn verhuisd of overleden.

Het Huis van Afgevaardigden pleitte vorig jaar december ook voor hervormingen van het verkiezingssysteem en stemde in met een soortgelijk wetsvoorstel. Dat wetsontwerp geeft minder macht aan de federale regering en is bijna 900 miljoen dollar goedkoper.

Het is nog onduidelijk of en hoe deze twee vrijwel identieke teksten kunnen worden samengevoegd zodat de wet aan president George Bush kan worden voorgelegd.

Bush heeft al wel aangegeven een hervorming van het verkiezingssysteem te steunen. In het begrotingsprogramma van volgend jaar heeft de regering 400 miljoen dollar opzijgezet zodat lokale overheden hun registratiesystemen kunnen aanpassen.

Verscheidene organisaties hebben hun tevredenheid over de voorgestelde maatregelen geuit. Oud-presidenten Carter en Ford, voorzitters van de National Commission on Federal Election Reform, noemden de hervorming ,,de belangrijkste sinds jaren.''