`We willen geen bezetting genaamd Palestina'

Israël kan niet veilig zijn zolang het de Palestijnen bezet, zegt Khader Shkirat, directeur van de Palestijnse mensenrechtenorganisatie LAW.

Khader Shkirat is het levende voorbeeld hoe het Israëlische offensief de Palestijnen achter Yasser Arafat verenigt. Shkirat, directeur van de met Nederlands geld gesteunde Palestijnse mensenrechtenorganisatie LAW in Jeruzalem, had vóór de intifadah veel kritiek op Arafat wegens de schendingen van de mensenrechten in de Palestijnse autonomie. Nu staat hij vierkant achter Arafat. Shkirat was deze week in Nederland om bij de regering te lobbyen voor maatregelen tegen Israël. ,,De laatste 54 jaar hebben de Israëliërs immmuniteit genoten bij de internationale gemeenschap. Israël stond boven de wet. Nu is het tijd voor maatregelen.''

Wat is fout gegaan in het vredesproces?

,,Het vredesproces van Oslo, liever gezegd het politieke proces, was meer gebaseerd op een machtsrelatie – tussen de sterke bezetter Israël en het zwakke, bezette volk, de Palestijnen – dan op het internationaal recht. We dachten dat het zou kunnen leiden naar onafhankelijkheid op basis van VN-resoluties 242 en 338 – of naar de hel, als Israël ons zijn ideeën zou opleggen. En dat laatste gebeurde. Israël probeerde de internationale gemeenschap en ons te overtuigen dat het mogelijk was een staat Palestina te vestigen zonder grenzen, zonder soevereiniteit, zonder levensvatbaarheid, in drie getto's, omringd door nederzettingen, zonder water. Israël vervulde zijn verplichtingen niet. Het probeerde zijn uitleg van vrede op te leggen.''

Volgens Israël kwamen de Palestijnen hun verplichtingen niet na.

,,Er waren veel vijanden van de vrede, aan beide zijden. Dat had de aanhangers van vrede moeten motiveren om de akkoorden na te komen en de bezetting te beëindigen, niet obstakels in de weg te leggen voor vrede.''

Koos Arafat voor vrede?

,,Hij maakte een historische keuze door het Oslo-akkoord te ondertekenen. Hij koos voor vrede met Israël. Hij accepteerde een historisch compromis met Israël: 22 procent van het historische Palestina, dat wil zeggen terugtrekking van Israël uit bezet gebied inclusief Jeruzalem, tot de grenzen van 1967. Arafat is niet verantwoordelijk. Het Palestijnse volk wil de bezetting beëindigen. Wie is de bezetter? Israël, niet de Palestijnen.''

Israël zegt dat de Palestijnen geen Israëlische staat willen.

,,Al voor Oslo, in 1974, besloot de Palestijnse Nationale Raad, in zijn meest historische beslissing, tot twee staten voor twee volkeren. Wij erkenden het bestaan van Israël. Er is Oslo. Er is geen discussie mogelijk. We praten over twee staten voor twee volkeren.

Wij erkennen Israël. En we willen dat het werkelijke veiligheid kent. Werkelijke veiligheid van Israël is de veiligheid van de Palestijnen. Werkelijke veiligheid van de Palestijnen is de veiligheid van Israël. Maar wat Israël probeert te doen is zijn veiligheid veilig stellen ten koste van onze veiligheid. Zonder terugtrekking uit de bezette gebieden. Hoe kan Israël veiligheid genieten terwijl het de Palestijnen onderdrukt en bezet? Absoluut niet!''

Een van de wapens die de Palestijnen gebruiken, zijn de zelfmoordaanslagen. Vindt u aanslagen op burgers acceptabel als wapen?

,,We verzetten ons, moreel en politiek, tegen het doden van welke burger dan ook, met welke middelen dan ook, door Palestijnen of Israëliërs. Maar als we praten over zelfmoordaanslagen, moeten we de context zien. Waarom blazen mensen zich op? Ik rechtvaardig het niet. Maar om te begrijpen wat een Palestijnse 17-jarige ertoe brengt om zichzelf op te blazen – ik kan u vertellen hoe de Palestijnen zich voelen. Hoe ze worden vernederd. Ze vertrouwden erop dat er na vijf jaar Oslo een eind zou komen aan de bezetting – het gebeurde niet. Ze dachten dat de internationale gemeenschap de VN-resoluties ten uitvoer zou leggen. Mensen zijn wanhopig, wanhopig.''

Ze worden gestuurd door een organisatie.

,,Individuen benaderen militaire organisaties omdat ze zichzelf willen opblazen. Ze zijn wanhopig, ze willen iets doen, ze benaderen een militaire organisatie. Ja het is georganiseerd! Maar dit is het wapen dat ze voelen dat ze hebben.''

Er is een verschil tussen die 17-jarige en de militaire organisatie die de keuze maakt hem als wapen te gebruiken.

,,De organisaties, Hamas en de fundamentalistische groepen, maken het heel duidelijk: als Israël zich terugtrekt uit bezet gebied zullen ze de zelfmoordterreur stoppen. Als ze ophouden de Palestijnen te vernederen. Het is het enige wapen dat ze hebben.''

U kunt dat begrijpen?

,,Wie is gevaarlijker voor de internationale veiligheid en de vrede van de regio? De mensen, de individuen, de kleine groepen die dergelijke zelfmoordaanslagen uitvoeren of het meest high-tech land in de regio, het land met het machtigste leger in de regio, dat de Palestijnse burgers terroriseert en bombardeert? Wie is gevaarlijker? Wie? Het staatsterrorisme of dat van de groep, de individu?''

Dus u kunt zelfmoordterrorisme rechtvaardigen?

,,Nee, ik rechtvaardig het niet. Maar om het probleem op te lossen en het te begrijpen, moet je de wortel van het probleem aanpakken, waarom mensen zichzelf opblazen. Ik rechtvaardig het niet, maar ik vraag u: wat verwacht u van wanhopige mensen? Dit is de reden. Je kunt ertegen zijn of ervoor zijn, dat is iets anders.''

U denkt niet dat Arafat een eind zou moeten maken aan de zelfmoordaanslagen?

,,Arafat is niet verantwoordelijk voor de zelfmoordaanslagen. Wie is verantwoordelijk voor de zelfmoordaanslagen? Dat is Israël. Om een voorbeeld te geven: Arafat slaagde er in december in Hamas en de Islamitische Jihad te overreden een eind te maken aan de zelfmoordaanslagen op Israëlische burgers. Maar Israël bleef Hamasmensen liquideren en executeerde Fatah-leiders van Arafats partij. Het ondermijnde de legitimiteit en het gezag van Arafat.''

Is uw eigen houding ten opzichte van Arafat veranderd?

,,Ja, ja! Voor de opstand, de tweede intifadah, was Arafats populariteit gedaald tot 29 procent. En nu is Arafats populariteit denk ik boven de 90 procent, 99 procent. Ik zie niemand meer kritiek leveren op Arafat, iedereen steunt hem, inclusief Hamas. Sharons doel en dat van de Amerikanen was om Arafat te isoleren en te marginaliseren. Maar deze oorlog tegen Arafat maakt van hem de populairste held van het Palestijnse volk.''

Ook voor u?

,,Ja, voor mij ook. Voor mij is Arafat de legitieme vertegenwoordiger van het Palestijnse volk. Hij is de populairste leider, en ik denk dat Arafat de garantie is dat het Palestijnse volk zijn nationale doelstellingen bereikt. Het is oorlog tegen Arafat omdat hij vasthoudt aan de legitieme rechten van het Palestijnse volk, niet omdat hij ondemocratisch is.''

Hoe kan deze crisis worden opgelost?

,,Dat is heel duidelijk. Onmiddellijk de VN-resoluties uitvoeren: de bezetting beëindigen en terugkeren naar de grenzen van 1967. Dat is de enige oplossing.''

Zullen de Palestijnen doorgaan met zelfmoordaanslagen als Israël het offensief beëindigt zonder verdere toezeggingen?

,,Ja dat denk ik. De enige manier om de zelfmoordaanslagen te stoppen is om de bezetting te beëindigen. Als de internationale gemeenschap komt met een aanbod om de onderhandelingen te hervatten, en de bezetting binnen een tijdschema te beëindigen, dan zal dat worden aanvaard.''

Is er nog steeds een vredeskamp aan Palestijnse zijde?

,,Ja. Er is een vredeskamp voor een definitieve oplossing. Om de bezetting te beëindigen. Er is geen steun voor onderhandelingen om te onderhandelen. Om te onderhandelen over terugtrekken of niet terugtrekken, uit tien procent of vijf. Dat niet. De kwestie nu is niet of we een staat krijgen, maar wat voor staat en waar. We willen geen bezetting met de naam staat. We willen een levensvatbare, soevereine staat. Met de grenzen van 1967, met volledige terugtrekking van de Israëlische bezetting, en ontmanteling van alle nederzettingen. We vragen niet om de maan. We vragen om uitvoering van VN-resoluties.''