Rebellenleider wil politicus worden

In een groots mediaspektakel trad gisteren, voor het eerst in twaalf jaar, de leider van de Tamil-rebellen van Sri Lanka in de openbaarheid. Velupillai Prabhakaran is zijn naam, 47 jaar. Meer dan dat hij een cyanide-capsule om zijn hals draagt en graag boeken leest over Napoleon en Alexander de Grote, weet men eigenlijk niet van hem. Men wist wel hoe hij eruit ziet – zijn gezicht prijkt op de webpagina van de `Tamil Tijgers' – maar de verzamelde tweehonderd journalisten waren toch verbaasd over zijn vadsigheid, die niet strookt met zijn liefde voor de vechtsport en zijn spartaanse levenswijze.

Prabhakaran wil namelijk af van zijn imago van rebel. Hij wil nu een `politieke leider' zijn en hij droeg tijdens de persconferentie niet zijn gewoonlijke militaire kostuum, maar vrijetijdskleding.

Gegeven zijn staat van dienst zal de verandering van Prabhakarans imago niet meevallen. Al op jeugdige leeftijd werd hij van school gestuurd omdat hij in een badkamer een experimentele tijdbom liet exploderen. Op 21-jarige leeftijd zou hij de burgemeester van de provincie Jaffna hebben omgebracht en in 1983 pleegde hij een aanslag op een kazerne, waarbij dertien soldaten werden gedood. Deze aanslag wordt als het begin gezien van de burgeroorlog tussen de drie miljoen Tamils en de achttien miljoen Sinhalezen van Sri Lanka, die in totaal 64.000 doden als gevolg heeft gehad.

Prabhakaran wordt verantwoordelijk gesteld voor meer dan tweehonderd zelfmoordaanslagen door Tamil Tijgers, waarbij onder meer twee ministers, een president, een admiraal, hoge politieke leiders van Sri Lanka, alsook (in 1991) de Indiase premier Rajiv Gandhi de dood vonden. Prabhakaran schijnt het mythische vermogen te hebben om vooral jongeren, jongens en meisjes, aan zich te binden. Ze zijn hem trouw tot de dood en dragen net als hij een cyanide-capsule om de hals, die ze innemen bij arrestatie.

Maar van de persoon die gisteren voor de internationale pers verscheen, zou men niet denken dat hij een van de meest effectieve guerrilla-bewegingen ter wereld heeft opgezet. Men zag een nerveuze, angstig loerende man die uitsluitend Tamil sprak en nauwelijks op de vele vragen kon antwoorden. Hij herhaalde slechts dat de Tamils een onafhankelijke staat moeten krijgen en het verbod op de Tamil Tijgers moet worden opgeheven.

De journalisten waren duidelijk teleurgesteld. Meer dan een dag hadden ze gereisd over nauwelijks begaanbare wegen. Op het laatste moment hoorden ze dat de conferentie niet live mocht worden uitgezonden en dat de lokatie voor de zoveelste keer was veranderd. Maar Prabhakaran is een man van verrassingen. In december tijdens de verkiezingen op Sri Lanka kondigde hij nog aan de eis van een onafhankelijke Tamilstaat te zullen laten vallen. En uitgerekend aan India dat jacht op hem maakt wegens de moord op Rajiv Gandhi, vroeg hij om bemiddeling. Het antwoord kwam snel: `nee'.