NIOD-rapport

de Volkskrant

[...]De hardste kritiek geldt wel het besluit om aan de missie in Bosnië te beginnen. Het kabinet-Lubbers was in 1993 zozeer in de ban van `ambitie en compassie' [...]dat in feite aan een onverantwoord avontuur is begonnen [...]. Vooral premier Lubbers en de ministers Van den Broek en diens opvolger Kooijmans worden deze tekortkomingen aangewreven.

[...]Het ministerschap van Voorhoeve zal door dit rapport als mislukt de geschiedenisboeken ingaan. Hij komt naar voren als een man van de goede analyse (al in 1994 stelde hij de onmogelijkheid van de missie vast), maar zonder daadkracht [...] Tijdens en na de val van Srebrenica liep hij achter de feiten aan.

De laatste conclusie trekt het NIOD opmerkelijk genoeg niet voor de Nederlandse regering als geheel. De onderzoekers houden zich dan plots op de vlakte. Over de specifieke verantwoordelijkheid van premier Kok wordt weinig meer gezegd dan dat hij geen regie voerde, een niet gering verwijt aan een minister-president. Dit punt vraagt dan ook om verduidelijking.

Nederlands Dagblad

[...]Beangstigend is overigens te vernemen hoezeer uit hun context losgepelde videobeelden (een toostende Karremans en hossende blauwhelmen in Zagreb) de beeldvorming van een heel volk kunnen misvormen. [...] Er was sprake van een mengeling van humanitaire bewogenheid, politieke ambities [...] en militaire scoringsdrift in een tijd van bezuinigingen op defensie. Die dreven Den Haag [...] tot deze bij voorbaat nagenoeg onuitvoerbare vredesmissie. Dat ook de toenmalige Tweede Kamer daarmee integraal instemde, zou de huidige parlementariërs tot enige deemoed moeten brengen in het aangezicht van microfoons en camera's. Maar koud na de presentatie van Blom tetterde alles aan het Binnenhof er al weer lustig partijpolitiek op los.[...]Alsof het over files of visserijquota gaat. Bah.

De Telegraaf

[...]Uit het stuk blijkt overduidelijk dat de Nederlandse troepen bij de val van de enclave binnen hun opdracht alles gedaan hebben om het lot van de Bosnische moslims zo veel mogelijk te verlichten. Dat Dutchbat de gruwelijke Servische slachtpartij niet heeft kunnen voorkomen, is niet het bataljon te verwijten, maar de internationale gemeenschap als geheel.

[...]Met de uitkomst van het rapport is de weg vrij voor een afrondend politiek debat zodat het intrieste boek Srebrenica gesloten kan worden. Een parlementaire enquête is daarvoor volstrekt niet nodig. Wie nu nog denkt dat er nieuwe feiten te vinden zijn, is niet meer te goeder trouw.

Trouw

[...]Dutchbat kon niet anders, zoals het rapport overtuigend aantoont. Maar [...] juist deze passages waren voor de vrouwen van Srebrenica het signaal om de zaal demonstratief te verlaten. [...]

Deze demonstratie onderstreept pijnlijk de zware verantwoordelijkheid die de politiek op zich nam toen zij [...]besloot een nepleger naar Bosnië te sturen. Het Niod-rapport aarzelt niet hier de namen aan te verbinden van Lubbers, Ter Beek, Van den Broek en later Kooijmans. [...]Maar daarmee blijft enigszins onderbelicht, hoe het met de verantwoordelijkheid zit van de ministers die met de voortzetting van deze missie waren belast: Kok, Van Mierlo en Voorhoeve. [...]De conclusie van het rapport is dat de minister van buitenlandse zaken Van Mierlo hier tekort is geschoten. Voorhoeve bleef voortdurend achter de feiten aanlopen en premier Kok trad nergens op als regisseur, ook niet toen de ramp zich voltrok. [...]Tegen deze achtergrond is de eerste reactie van Kok ver beneden de maat. [...]De politiek heeft ernstig gefaald en hij zal dat ruiterlijk moeten erkennen.