Kok: rol op geen moment verzaakt

Minister-president Wim Kok neemt volle verantwoordelijkheid voor het optreden van de Nederlandse regering rond de val van de enclave Srebrenica in Oost-Bosnië, in de zomer van 1995.

In een reactie op het gisteren verschenen rapport van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) over de affaire, zei Kok onder meer: ,,Ik heb op geen enkel moment mijn rol verzaakt.'' Volgens de premier maakt het rapport ,,volstrekt duidelijk'' dat de val van Srebrenica en de daaropvolgende massamoord de schuld is van de Bosnische Serviërs en generaal Mladic ,,Generaal Mladic is een oorlogsmisdadiger en hoort zo snel mogelijk te worden opgepakt en berecht voor het Joegoslavië-tribunaal hier in Den Haag.''

Het NIOD-rapport verwijt Kok echter ook een gebrekkige regie te hebben gevoerd. Kok ontweek een vraag hierover, maar zei wel: ,,Ik sta voor wat ik heb gedaan, (...) en ik ben bereid daarover volledige verantwoordelijkheid af te leggen tegen over de Kamer. Ik kijk iedereen recht in de ogen, ook na de lezing van dit rapport.''

Het rapport is kritisch over het oorspronkelijke besluit, van het kabinet Lubbers III, over te gaan tot uitzending van vredestroepen naar Joegoslavië. Kok bleek echter nog steeds achter die beslissing te staan. Ook oud-minister Van den Broek van Buitenlandse Zaken zei gisteravond geen spijt te hebben van zijn voortrekkersrol in 1993. ,,Het toenmalige kabinet wordt een zeker activisme en een morele gedrevenheid verweten. Dat ervaar ik als een compliment. We konden de onmenselijke situatie van de burgerbevolking in Bosnië niet laten voortbestaan.'' Voormalig minister Ter Beek (Defensie) liet zich in soortgelijke bewoordingen uit. VVD-fractievoorzitter Dijkstal, die destijds minister van Binnenlandse Zaken was, zei echter: ,,Met de wetenschap van vandaag kun je zeggen dat het geen juiste beslissing is geweest''.

Minister De Grave (Defensie) toonde zich bijzonder verontrust over de in het rapport beschreven pogingen van de Landmacht-top informatie achter te houden. ,,Onwil bij een top van een landmacht, bij een onderdeel van Defensie, als het gaat om informatieverstrekking, is een buitengewoon ernstige zaak''. Daar heb ik nog wel wat vragen over.'' De Grave zinspeelde op mogelijke gevolgen voor zijn eigen positie omdat, indien de beschreven ,,onwil'' juist is, ,,dat betekent dat de minister zijn verantwoordelijkheid naar de Kamer niet kan nakomen''.

De lijsttrekkers van PvdA en CDA, Melkert en Balkenende, vlogen elkaar vanochtend tijdens een verkiezingsdebat in de haren over het NIOD-rapport. Melkert vindt het `stuitend' dat Balkenende het rapport heeft gebruikt voor partijpolitiek. Balkenende zei gisteren dat de rol van premier Kok onderbelicht is gebleven. Melkert: ,,Het debat moet niet zijn: wie heeft er in 1993, 1994 of 1995 fouten gemaakt. Het debat moet zijn: wat kunnen we in godsnaam hiervan leren.''