Marokkaanse volk wil nu even niet dansen

Geen koninklijke huwelijksfeesten in Marokko. Uit solidariteit met de Palestijnen. Maar ook omdat Mohammed VI de stemming onder zijn onderdanen goed aanvoelt.

Het grootse volksfeest in Marrakech rond het huwelijk van de Marokkaanse koning Mohammed VI, dat vrijdag had moeten aanvangen, gaat niet door. De Marokkaanse krant Le Matin, officiële spreekbuis van het koninklijk huis, maakte gisteren bekend dat als gevolg van de omstandigheden in het Midden-Oosten ,,en het drama voor het Palestijnse volk'' het publieke deel van de driedaagse feesten rond het huwelijk van Koning Mohammed VI is afgelast. Vandaag werd daar aan toegevoegd dat ook de plechtigheden in familiaire kring voor onbepaalde tijd zijn uitgesteld.

In Marokko en vooral Marrakech, dat de afgelopen dagen reeds was volgestroomd met belangstellenden, heerst begrip voor het besluit. ,,Het zou belachelijk zijn als de koning nu een groot feest zou houden'', zegt een inwoner van de stad. ,,Het is jammer, maar iedereen kan er mee instemmen.'' De financiële tegenvaller wordt op de koop toegenomen. ,,We hebben veel buitenlanders, zelfs een Saoedische prins. Die kan nu weer vertrekken'', aldus een hoteleigenaar. ,,Dankzij meneer Sharon.''

Marokko lijkt ernst te maken met zijn solidariteit met de ,,Palestijnse broeders en zusters''. In de door de regering gesteunde protestmars van afgelopen zondag in Rabat werden volgens sommige tellingen meer dan een miljoen mensen op de been gebracht. Bij de demonstraties werden Israëlische en Amerikaanse vlaggen besmeurd met swastika's meegedragen. Sharon werd voor moordenaar en erger uitgemaakt. ,,Wij zijn allen Palestijnen'', zo kopte Le Matin de dag voor het protest.

Dat is opmerkelijk voor een land waarvan zeker de autoriteiten in het verleden niet altijd warm liepen voor de Palestijnen en nog minder voor PLO-leider Arafat. Bovendien presenteerde Marokko zich in verleden graag als tolerant tegenover de joden en prees het de goede verhoudingen met Israël, waar zich nogal wat Marokkaanse joden bevinden. De ruim twee jaar geleden overleden koning Hassan II cultiveerde zijn bemiddelende rol in het conflict in het Midden-Oosten. Niet zelden was Marokko gastheer van verzoeningsgezinde conferenties en het land benadrukte graag zijn brugfunctie met de westerse wereld.

Hassans zoon, Mohammed VI, lijkt evenwel vrijwel dagelijks telefonisch zijn steun aan Arafat te betuigen. De koning ontving de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Colin Powell afgelopen maandag met de onomwonden vraag waarom hij niet onmiddellijk naar Israël was afgereisd om het geweld tegen de Palestijnen te stoppen. Die sneer kon Powell in zijn zak stoppen, zo liet zich de stemming samenvatten.

Waarnemers betwijfelen evenwel of de oplopende spanningen in het Midden-Oosten hebben geleid tot een fundamentele ommezwaai in de Marokkaanse politiek. De opstelling van de koning wordt eerder gezien als een geslaagde poging tegemoet te komen aan de brede verontwaardiging over het Israëlische optreden en de Amerikaanse onwil. Mohammed toont daarbij geleerd te hebben van een fout van vader Hassan in een vergelijkbare situatie. De vorige koning kwam tijdens de Golfoorlog danig in de problemen door troepen te leveren aan de strijdmacht tegen Saddam Hussein. Een gevaarlijke inschattingsfout: van de Iraakse leider was bij de meeste Marokkanen vooral bekend dat hij zijn mond tegen de Amerikanen had opengetrokken en dat werd alom hogelijk gewaardeerd. Door middel van een noodgreep (Hassan laste een landelijke vakantie in waarin de hoteltarieven drastisch werden verlaagd) werd de zaak alsnog in rustiger vaarwater gebracht.

Ook met het huidige ongenoegen is het oppassen geblazen, zo bleek de afgelopen weken. Bij herhaling vonden pro-Palestijnse demonstraties plaats in stadsbuurten waar vooral de fundamentalistische beweging haar aanhang heeft. ,,Iedere keer als het Israëlisch-Arabische conflict oplaait, in een regio op duizenden kilometers afstand, bezet de islamitische beweging de straten van de grote steden'', klaagde een Marokkaans weekblad. In dezelfde editie werd ook tegen het Israëlische optreden geageerd. Het vermoeden dat de onrust mede werd georganiseerd onder de jongeren leidde er andermaal toe dat de regering vervroeging van de vakanties aankondigde. In plaats van gisteren kreeg de schooljeugd plotseling vorige week al vrijaf. De kinderen waren er aan toe, zo luidde de verklaring.

De door de regering goedgekeurde massademonstratie van zondag kanaliseerde het resterende deel van de onrust. Het uitstel van de huwelijksfeesten vormt het voorlopige sluitstuk. Wie de koning nu nog iets verwijten wil, moet van goeden huize komen.