Angst als exclusief onderwerp

De Amerikaanse regisseur David Fincher vergastte de wereld al op Seven en Fight Club, films waarin heel gelikt kritiek op de moderne consumptiemaatschappij werd geuit. Wat die kritiek nu precies inhield, bleef onduidelijk, en dat maakte de films zo gelikt het ging vooral om het gevoel dat er kritiek werd geleverd, een gevoel dat veel mensen in de bioscoop nu eenmaal prettig vinden, net zo prettig als lachen of bang zijn. In Panic Room draait het om bang zijn. De film speelt zich af in een brownstone aan de upper west side van Manhattan, die net betrokken is door een pas van haar rijke man gescheiden vrouw en hun tienerdochter. In dit grote huis wordt al op de eerste nacht die moeder en dochter er doorbrengen ingebroken. De vrouwen vluchten naar `the panic room', een goed beveiligd en geoutilleerd kamertje waarin ze het wel een maand zouden kunnen uitzingen. Naar verluidt laten steeds meer rijke Amerikanen zo'n schuilkamer in hun huis verstoppen.

In Panic Room draait het puur om bang zijn. Elke associatie met de aanslagen van elf september zelfs in je eigen huis ben je niet veilig - is voor rekening van de kijker. De sfeer van de film is niet broeierig maar helder: dit is de situatie, dit zijn de spelers, hier gaan we het de komende anderhalf uur mee doen. De thriller biedt Fincher dankzij de klassieke beperkingen van tijd en plaats ruimschoots de gelegenheid zijn virtuositeit te demonstreren. De camera kan, geholpen door de computer, bijvoorbeeld door muren heenzoomen, zich langs leidingen wringen en in één shot meerdere verdiepingen aandoen.

Met het scenario van David Koepp heeft Fincher het zich niet makkelijk gemaakt. Het script vraagt zowel voor de vrouwen als voor de inbrekers sympathie. Omdat je je niet met een van de twee partijen kunt vereenzelvigen, is het moeilijk echt bang te zijn. Ook de invulling van de vrouwelijke hoofdrol verhindert angst. Iedereen weet, zeker sinds The Silence of the Lambs, dat Jodie Foster niet voor een kleintje vervaard is. Misschien was de film enger geweest als Nicole Kidman niet wegens een blessure had moeten afzeggen. Kidman had het wellicht moeilijker kunnen laten lijken zelf een telefoon aan te sluiten of een geweer af te vuren. Jodie Foster is te kordaat, te efficiënt. Panic Room is dat als geheel eigenlijk ook. De film is veel minder walgelijk dan Seven of Fight Club, maar ook veel minder opwindend.

Panic Room. Regie: David Fincher. Met: Jodie Foster, Forest Whitaker, Jared Leto, Dwight Yoakam, Kristen Stewart. In 92 bioscopen.