VS: Stap van Sharon is nog maar begin

De Amerikaanse president George Bush en minister van Buitenlandse Zaken Colin Powell hebben de eerste Israëlische terugtrekkingen uit herbezette Palestijnse steden voorzichtig verwelkomd.

In Marokko noemde minister Powell de terugtrekking gisteren ,,bemoedigend, maar niet voldoende''. Het Witte Huis reageerde in dezelfde zin. Nadat Bush de afgelopen dagen enkele malen had gezegd dat Israël zich onverwijld uit de Palestijnse steden moest terugtrekken, stuurde hij premier Sharon gisteren een scherpe waarschuwing waarin deze eis nader werd toegelicht. De Amerikaanse bemiddelaar Anthony Zinni bracht Sharon gisteren deze krachtige Amerikaanse eis over.

Sharon heeft zich er ook op aandringen van de Amerikaanse diplomatie bij moeten neerleggen dat vier Palestijnse onderhandelaars, Abu Ala'a, Abu Mazen, Saeb Eraket en Mohammed Dahlan, met de Palestijnse leider Yasser Arafat, door Israël belegerd in zijn vrijwel volledig verwoest hoofdkwartier in Ramallah, kunnen overleggen over een staakt-het-vuren. Deze ontwikkelingen lijken het voorspel van een ontmoeting tussen Powell en Arafat in Ramallah, eind deze week. Powell wordt vrijdag in Jeruzalem verwacht.

De krant Ha'aretz haalt vandaag Amerikaanse bronnen aan volgens welke president Bush tot de conclusie is gekomen dat Sharon en Arafat niet in staat zijn vrede te sluiten. Vervanging van Arafat door een gematigd Palestijns leiderschap zou met het Saoedische vredesplan op tafel (erkenning en normale betrekkingen van de Arabische wereld met Israël in ruil voor de stichting van een Palestijnse staat in alle bezette gebieden) in Israël een kettingreactie kunnen losmaken die tot de val van Sharon kan leiden.

Op de eerste dag van zijn reis door het Midden-Oosten werd minister Powell koel ontvangen in Marokko. Koning Mohammed VI opende zijn gesprek met Powell met de vraag waarom deze niet rechtstreeks was afgereisd naar Israël. De vraag van de koning, gesteld in het Engels, werd luid en duidelijk geregistreerd door de televisiecamera's. Daarmee plaatste de monarch rechtstreeks vraagtekens bij de bereidheid van de Amerikaanse regering haar eis kracht bij te zetten dat Israël zijn offensief op de Westelijke Jordaanoever stopt.

Voor aanvang van het gesprek in Agadir moest Powell enige uren wachten op de koning. In Marokko demonstreerden afgelopen zondag honderduizenden betogers tegen Israël. Ook werden leuzen tegen Powell geroepen.

Marokko speelt traditioneel een bemiddelende rol in de Arabische wereld. Koning Mohammed erfde van zijn vader de voorzittersrol van de zogenaamde Al-Quds commissie die zich inzet voor de Arabische belangen in Jeruzalem.

Een en ander werd evenwel in brede diplomatieke kring niet als voldoende reden gezien dat Powell zijn rondreis in Marokko aanving.