Plunderen geldt als verzetsdaad op Madagascar

De `zachte' revolutie op Madagascar verhardt zich. ,,Open de jacht op de wilde varkens.'' Maar de echte confrontatie moet nog komen.

Marc Ratsiazo beukt met een balk op een brandend autowrak. Zijn vriend rukt een stuk golfplaat uit het dak van de luxe woning in een buitenwijk van de hoofdstad Antananarivo. Een jongen van een jaar of vijftien sleurt een piano uit de woonkamer. ,,Ik ben woedend'', verklaart Marc Ratsiazo zijn schijnbaar zinloze actie. ,,Gérald, de bewoner van deze villa, is een terrorist. Hij hielp de blokkades organiseren rond de hoofdstad.''

Gérard Andrialemirovan is een van de naaste medewerkers van president Didier Ratsiraka, die in februari naar de havenstad Toamasina vluchtte toen oppositieleider Marc Ravalomanana op een golf van volksprotesten tot `president' van Madagascar uitgeroepen werd. Gérard onderhield voor diplomaten en journalisten in Antananarivo de contacten met de verdreven president. ,,Ik word aangevallen. Ze hebben mijn vrouw vermoord'', had hij door de telefoon geschreeuwd toen ik hem enkele uren eerder had opgebeld.

De presidentsverkiezingen van december hebben het eiland ten oosten van zuidelijk Afrika in tweeën gespleten. Oppositieleider Ravalomanana won die verkiezingen, maar niet met de vereiste absolute meerderheid, waardoor een twee ronde nodig werd. De oppositieleider wilde daaraan niet meedoen. Intussen heeft het land twee presidenten, twee hoofdsteden en een leger dat is verdeeld.

Aanhangers van Ratsiraka proberen Ravalomanana economisch te verstikken door barricades op te werpen rond de hoofdstad. Voedsel wordt steeds schaarser. Door het chronisch gebrek aan brandstof rijden er vrijwel geen taxi's meer.

De enige Lelijke Eend op de taxistandplaats die nog een beetje benzine heeft, komt tot stilstand na de eerste steile klim. Er klinken schoten in de vallei rond het huis van Gérard, wanneer ik er uiteindelijk te voet arriveer. Opgewonden bewoners wijzen de weg.

,,Ze schieten op de menigte'', vertelt een oude man. De ongeveer vierduizend aanhangers van `president' Ravalomanana die Gérards huis komen plunderen, worden beschoten door een vijftigtal soldaten die trouw zijn aan Ratsiraka. Er vallen enkele gewonden, van wie er één later in het ziekenhuis zal overlijden. Gérards vrouw blijkt de belegering te hebben overleefd. Als Gérard en zijn familie zijn geëvacueerd, krijgen de plunderaars de vrije hand. Schaamteloos plukken ze het huis leeg en steken vijf auto's in brand. Elders in de stad worden ook de villa's van drie andere medewerkers van Ratsiraka leeggeroofd.

Op één dag heeft er in de hoofdstad meer geweld plaatsgevonden dan in de drie maanden ervoor. De `zachte revolutie' van Ravalomanana krijgt een gewelddadig aangezicht. Geconfronteerd met steeds grotere tekorten door de blokkades ging Ravalomanana vrijdag in het offensief en verklaarde hij de oorlog aan de aanhangers van Ratsiraka. ,,Open de jacht op de wilde varkens'', verkondigt sinds twee dagen het radiostation van Ravalomanana. ,,Ik hoorde op de radio een bericht dat we iedereen moeten opjagen die verdacht wordt van terrorisme'', vertelt Jean Claude die een deurpost probeert te verwijderen uit de woning van Gérard, ,,daarom zijn we hier naar toe getrokken.''

Hoge medewerkers van Ravalomanana ontkennen de jacht te hebben geopend op aanhangers van Ratsiraka in de hoofdstad. De door Ravalomanana benoemde gouverneur van Antananarivo riep de bevolking gisteren op tot kalmte. Maar weinig waarnemers geloven zijn woorden. ,,Ravalomanana moet na zijn oorlogsverklaring van vrijdag tonen dat hij spierballen heeft'', zei de hoofdredacteur van de krant Expres vanochtend. Kennelijk laat de `president' vooralsnog de woedende menigtes het werk doen omdat slechts een deel van de strijdkrachten aan zijn kant staat. De echte confrontatie komt als zijn aanhangers proberen om de wegversperringen te verwijderen die de hoofdstad isoleren. Ze worden met de dag radicaler maar beschikken niet over wapens. Ze zijn wel bedreven in de nationaal zeer geliefde sport karate. Maar bij de blokkades zullen ze moeten opnemen tegen goed bewapende soldaten en milities van Ratsiraka.