Een volksclub met gevoel voor theater

Een dag nadat promotie al een feit was, verzekerde Manchester City zich zaterdag van de titel in de First Division. Portret van een sociale voetbalclub, die dit seizoen dankzij de aanvallende speelstijl van coach Kevin Keegan meer dan honderd doelpunten maakte.

Moss Side, zo heet de troosteloze buurt rond het stadion Maine Road. Zo hard heeft de verpaupering toegeslagen dat sociaal onderzoek de wijk het brandmerk meegaf van `de meest verwaarloosde suburb van Manchester', met een overdaad aan straatcriminaliteit en een overdosis aan druggebruik.

,,Sommige beelden van de populaire serie Coronation Street werden hier gefilmd'', vertelt Roger Reade. Hij is grondlegger en coördinator van het nationale Football in the Community Scheme, een uniek initiatief waarbij voetballers als rolmodellen worden opgevoerd, voetbalclubs de deuren openzetten voor de fans en een scala aan welzijnsinitiatieven van tewerkstellingsinitiatieven over anti-drugacties tot educatieve campagnes wordt ingezet. ,,Omdat voetbal de samenleving toebehoort'', stelt Reade met klem. Hij introduceerde het idee bij Manchester City in de jaren tachtig. De blauwe club van Manchester wordt sindsdien geprezen om zijn voorbeeldige sociale onderbouw. In de buik van het stadion wordt creatief lesgegeven aan achterbuurtkinderen en moeilijk opvoedbare pubers krijgen er een tweede kans.

In samenwerking met het stadsbestuur investeerde City de afgelopen vijftien jaar meer dan één miljoen Britse ponden (1.639.344 euro) in de transformatie van het trainingscomplex. Dat staat open voor het publiek. Jaarlijks amuseren zich daar ruim 200.000 bezoekers. Het project staat onder de bezielende leiding van Alex Williams, ex-keeper van City en de eerste zwarte doelman in de hoogste Engelse voetbalafdeling. Francis Lee, voormalig voorzitter en historisch boegbeeld van The Citizens, identificeert zich ten volle met de gedachte.

Vandaag de dag speelt coach Kevin Keegan een zeer motiverende rol. Zijn levensfilosofie is doortrokken van het motief vrijheid. Hij spiegelt zich daarbij aan drie zeer uiteenlopende types: de verlichte kapitalist Sir John Hall, de emotionele socialist Bill Shankly en voetbalkunstminnaar Günter Netzer. Keegans voetbalvisie stoelt op romantiek.

Onverwachte wendingen lopen daarbij als een rode draad door zijn carrière. Het laatste optreden op Wembley het einde van een eeuw Engelse voetbalnostalgie dáár hoorde ook zijn afscheid bij als coach van de nationale ploeg, oordeelde hij in de herfst van 2000. Definitief weg uit het voetbal, na een blamerende wedstrijd tegen Duitsland (0-1), om zijn gezin alle ruimte te geven. Eén lente later ging hij in op het verzoek van het bestuur van Manchester City om de zieltogende club uit het moeras te sleuren.

Het was maart 1992 toen Sir John Hall, de schatrijke eigenaar van Newcastle United, hem benaderde. Zijn ooit zo roemrijke club stond op het punt te degraderen naar de derde divisie. Onder King Kev flitsten The Magpies met avontuurlijk voetbal naar de top. Rond nieuwjaar 1997 overtroefde het Tottenham Hotspur met 7-1. Twee dagen na de mooiste wedstrijd uit de clubgeschiedenis gooide Keegan de handdoek in de ring. Officieel omdat hij het pijnlijke gezicht van Spurs-coach Gerry Francis niet kon verdragen, in werkelijkheid wegens financiële tekorten. Keegan zwoer het voetbal opnieuw af.

De kracht van Bill Shankly's overtuiging dreef hem in 1970 in de armen van FC Liverpool. Tot vandaag beschrijft hij de legendarische coach als de belangrijkste invloed in zijn leven. Shankly noemde zichzelf een socialist van de straat en bewierookte het systeem als zijn grootste kracht. Keegan verliet de muzikale voetbalstad toen The Reds hun hoogtepunt bereikten. Na de beste wedstrijd uit zijn Liverpool-leven (finale 1977 tegen Mönchengladbach, 3-1) pronkte hij in Rome met de Europa Cup I. Vervolgens verdween hij als een dief in de nacht naar Hamburg.

Daar kruiste hij het pad van Günter Netzer. De geniaalste speler uit de Duitse voetbalgeschiedenis droeg als jonge manager van Hamburger SV een baanbrekende filosofie uit. Netzer prees de kunst van het voetballen aan. In 1979 leidden ze samen HSV naar de titel.

Nu geeft Keegan leiding aan City, letterlijk de club van de stad Manchester. Zo staat het ook op een muur van stadion Maine Road gekalkt: City is the local team. Dat was ook het streven bij de oprichting op 16 april 1894, nadat een vooruitziende geestelijke van de Anglicaanse Kerk de noodzaak erkende van gezonde ontspanning van en voor de fabrieksarbeiders. United werd opgericht door migranten van Iers-Schotse en Italiaanse afkomst en spoorwegarbeiders rondom de metropool. City kwam tot stand dankzij de mensen van Manchester zelf. United groeide uit tot global world club number one; City koestert als enige ambitie de titel van `ploeg van de stad'.

Het hoogtepunt van The Blues was in de periode 1966-'70 toen de superieure spitsen Francis Lee, Colin Bell en Mike Summerbee voor internationaal succes zorgden. Het hilarische duo Joe Mercer flegmatiek en Malcolm Allison flamboyant stuwde City van The Second Division naar de top van Europa, en in 1970 won City de Europa Cup II.

De jaren negentig zijn de meest frustrerende geweest uit de geschiedenis voor de fans. Manchester United klom naar de wereldtop, terwijl City degradeerde naar de Third Division. Toch liep het stadion ook daar vol. Tegenover de hang naar perfectie en dominantie van United, stelde City steeds het aloude adagium van `speel en vermaak jezelf'. Simon English beschrijft in zijn naslagwerk Football Grounds of England hoe `Old Trafford The Theatre of Dreams wordt genoemd, terwijl Maine Road in de volksmond geldt als The Theatre of Comedy'.

Reeds bij de oprichting hing rond City een carnavaleske sfeer. De wedstrijden werden opgeluisterd met trommels, trompetten en verkleedpartijen. Een kleine eeuw later deden de fans van City een eigenaardige mengeling van studenten, arbeiders en werkloze jeugd het hooliganisme kantelen. Met duizenden voerden ze de bananendans op, onder het motto Bananas to you Maggie een stille wenk aan het adres van de toenmalige premier Margaret Thatcher.

Vijf jaar geleden zong Oasis nog Don't look back in Anger in een uitverkocht Maine Road. Dat is vandaag niet meer nodig. Meer dan 35.000 fans bewerkten You're my Wonderwall, de andere hit van de rond Moss Side opgegroeide broers Gallagher, tot lijflied en bejubelden zaterdag het honderdste doelpunt en de kampioenstitel. Het door de immens populaire coach Keegan geformeerde spektakelteam wordt gedragen door de verdedigende veteraan Stuart Pearce, de Algerijnse strateeg Ali Benarbia en de exotische spitsen Wanchope (Costa Rica) en Goater (Bermuda). Manchester City en Kevin Keegan keren terug waar ze thuishoren: op het hoogste niveau. Slechts één missie dient nog volbracht te worden: een thuiszege op aartsrivaal United.