De wraak van Mickey Mouse

Graaf in het geheugen en denk terug aan Sport 7, het idee van de toenmalige KNVB-voorzitter Jos Staatsen en Philips-coryfee Jan Timmer. Het project, dat van het betaald voetbal een mediagoudmijn zou maken, beloofde een fortuin aan de aangesloten clubs. De KNVB zou vanaf 1996 jaarlijks 140 miljoen gulden (64 miljoen euro) ontvangen, oftewel een miljard gulden over 7 jaar.

Eind '96 gooide Sport 7 de handdoek in de ring: mislukt. De clubs, die al ruimhartig hadden begroot op basis van de te verwachte inkomsten, raakten in problemen. Vorig jaar, zo bleek vorige maand, leden zij in de competitie 2000-2001 nog steeds een gezamenlijk verlies van 26,2 miljoen euro. De Mickey Mouse-competitie in Nederland werd alsnog een feit, want elders in Europa leken televisierechten in de grote competities wel degelijk lucratief.

Na Italië en Spanje werd Engeland tegen recordprijzen de grote trekker van buitenlands talent. De kleine competities zoals Nederland moesten het, na het uitventen van het laatste sprietje eigen kweek, met de resterende middelmaat doen - aangevuld met aankopen van spelers uit Oost-Europa, Afrika en een derde continent naar keuze. Terwijl de grote Europese clubs winkelden in de P.C. Hooftstraat, speurde de eredivisie naar koopjes in de Hema.

Hier deed het winner takes it all-principe uit de Nieuwe Economie nog geheel opgang: de winnaar van een concurrentiestrijd vergroot daarbij zijn voorsprong steeds verder ten koste van de verliezers.

Tot afgelopen maand. In het Verenigd Koninkrijk heeft de tv-zender ITV uitstel van betaling aangevraagd. Mocht de zender worden gered, dan nemen de clubs uit de Premier League genoegen met de helft van de 290 miljoen euro die hun voor twee seizoenen was beloofd. In Duitsland wankelt het Kirch-concern en zien de voetbalclubs nu een begrotingsgat van honderden miljoenen euro tegemoet.

Staat er dus een nieuwe nivellering van het Europese voetbal voor de deur? Ajax, het enige Nederlandse voetbalaandeel, doet het beroerd met een koersval van 43,5 procent sinds begin 1999. Maar dat verlies is vergelijkbaar met de prestaties van de Global Football-aandelenindex van het tijdschrift Soccer Investor. Wie in het nu veranderende klimaat niet beter zou weten, zou uitgaan van een outperformance van Ajax ten opzichte van voetbalaandelen uit de grote landen. Al wil dat in het geheel niet zeggen dat het ook een goede investering zou zijn. Elke competitie krijgt de Sport 7 die hij verdient. Het Nederlandse voetbal was zijn tijd alleen, zoals wel vaker, wat te ver vooruit.