`Beelden bewijzen genocide'

Een bewijs van genocide? ,,Ja, absoluut'', zegt Mark Harmon, aanklager bij het Joegoslavië-tribunaal. Harmon beoordeelt video-opnamen die tot nu toe onbekend waren gebleven. Ze werden gemaakt in de dagen na de val van Srebrenica.

In het proces tegen de Bosnisch-Servische generaal Radislav Krstic getuigden twee mannen van een massamoord op 13 juli 1995 in een witte loods in de buurtschap Kravica bij Srebrenica. Zo'n duizend moslimmannen zijn in deze loods vermoord. De Serviërs gooiden handgranaten naar binnen en de mannen die door de kleine ramen probeerden te ontvluchten werden neergeschoten.

Voor het VN-tribunaal in Den Haag vertelden twee anonieme getuigen, aangeduid met J. en K., over het drama dat zich afspeelde in de loods. Van 's avonds zes uur tot het invallen van de nacht werd de loods onder vuur genomen. ,,Na het schieten voelde ik een onbekende warme lucht, die werd veroorzaakt door het bloed dat over de hele vloer was verspreid'', getuigde K. Samen met J. overleefde hij de moord door zich onder de lijken te verstoppen. Toen de Serviërs even niet keken, sloegen de twee mannen op de vlucht.

Het IKON-programma Het andere gezicht toont vanavond beelden van lijken die voor de loods liggen. ,,De beelden maken zichtbaar wat de getuigen zeggen'', zegt Harmon die aanklager was in het proces tegen Krstic.

De generaal werd vorig jaar veroordeeld tot een gevangenisstraf van 46 jaar voor zijn aandeel in de genocide in Srebrenica – zowel Krstic als de openbaar aanklager zijn in hoger beroep gegaan tegen de opgelegde straf. Volgens de advocaten van Krstic was er geen sprake van volkerenmoord, want de vrouwen en kinderen werden gespaard. Maar als aan een patriarchale samenleving, zo betoogde Harmon, de mannen en jongens worden onttrokken, dan wordt zo'n gemeenschap uitgeroeid. Die redenering is door de rechters van het VN-tribunaal overgenomen. Krstic was commandant van de Bosnisch-Servische eenheid die in juli 1995 de enclave Srebrenica veroverde waar zo'n dertigduizend moslims bescherming zochten tegen Servisch geweld.

De opnamen van de witte loods zijn gemaakt door de Servische cameraman Zoran Petrovic. Zijn beelden gingen de wereld over bij de berichtgeving over Srebrenica. De IKON heeft beslag weten te leggen op het originele ruwe beeldmateriaal, waarop drie nieuwe opnames staan. Harmon: ,,De opnamen ondersteunen de bewijsvoering bij een toekomstig proces van Mladic''. De Bosnisch-Servische opperbevelhebber Ratko Mladic gaf het bevel om Srebrenica te veroveren. Mladic en de voormalige Servische leider Radovan Karadzic zijn de belangrijkste, nog voortvluchtige, verdachten van het Joegoslavië-tribunaal.

De opnamen worden ter beschikking gesteld van het VN-tribunaal in Den Haag.

Het andere gezicht, IKON, 23.05-23.28 uur. Nederland 1