Zuid-Afrikanen bij de Fra Fra Big Band

De Zuid-Afrikaanse connectie van de Fra Fra Big Band gaat dieper dan alleen historisch besef van de band tussen Nederland en Zuid-Afrika. Het legendarische Brotherhood of Breath van de Zuid-Afrikaanse pianist Chris McGregor vormde voor bassist Vincent Henar dé inspiratiebron voor de oprichting van het orkest in 1990. Toen Mandela in 1994 aan het hoofd kwam te staan van de regenboognatie, vierde de Nederlands-Caraïbische formatie dat mee tijdens een concert met 50.000 toeschouwers. Vorig jaar keerde het gezelschap terug voor een succesvolle tour. En dit jaar pikt Fra Fra de draad weer op met een Zuid-Afrikaans programma en vijf Zuid-Afrikaanse gastmuzikanten onder de titel Azania, de politiek geladen naam voor Zuid-Afrika.

Al tijdens het openingsnummer van het eerste concert van de tour, zaterdagavond in de Rotterdamse Doelen, bevestigde Fra Fra zijn reputatie als onconventioneel orkest met ongebruikelijke wortels. De uit de kluiten gewassen koper- en saxsecties refereerden met hun gelaagde, soms boterzacht glijdende partijen aan de Amerikaanse bigbandtraditie.

Maar de ritmesectie was onmiskenbaar Afrikaans-Caraïbisch. Drie slagwerkers een drummer, een congaspeler en gast Oupa Monareng op de aards klinkende malombo drums stuwden het twintigkoppige gezelschap voort, daarbij ondersteund door bluesy pianowerk. De vet aangezette elektrische bas van bandleider Henar verankerde Fra Fra in een zwaardere groove dan de meeste bigbands. Een elektrische gitaar voegde bovendien een getwinkeleer toe aan de mix die sterk doet denken aan highlife of Kongolese pop.

Ondanks het Zuid-Afrikaanse thema van Azania maakte het orkest ook uitstapjes naar andere regio's. In Yarabi werd geput uit Malinese bron en in het slotnummer werden de geesten van de lucht opgeroepen in onvervalste Afro-Surinaamse stijl. Van de gastsolisten wist vooral altsaxofonist Barney Rachabane te overtuigen met een doorleefd geluid. Trompettist Feya Faku, die eerder al toerde met Paul van Kemenade en hier zelfs een cd opnam, liet in duetten

met dirigent/trompettist Charles Green horen nog steeds over een gloedvolle toon te beschikken.

Toch stonden de gasten een beetje timide op het podium en kwamen ze niet helemaal los. Dat gold ook voor de rest van de band, die soms ongemakkelijk moduleerde en het vuur miste dat hij gewoonlijk wel aan de dag legt. Fra Fra heeft nog een trits concerten voor de boeg om zijn Afrikaans-Caraïbisch-Amerikaanse smeltkroesjazz verder op te warmen.

Concert: Fra Fra Big Band en gasten. Gehoord: 6/4 De Doelen Rotterdam. Herh: 12/4 Tropeninstituut Amsterdam; 13/4 Gigant Apeldoorn; 14/4 Muziekcentrum Den Bosch; 17/4 Vredenburg Utrecht.