Raar beeld van onderwijs

Wie zonder voorkennis kijkt naar de documentaire Vluchten voor de leerplicht moet een raar beeld krijgen van het onderwijssysteem in Nederland. Voor kinderen die zichzelf willen zijn is blijkbaar geen plaats op school.

Documentairemaker Ko van Reenen volgde een jaar lang twee ouderparen die niet willen leven met het regulier onderwijs en hun kinderen illegaal thuishouden van school. De verhalen lijken op elkaar. De kinderen konden niet aarden op ettelijke scholen, zeggen de ouders. De lerares wilde het kind niet begrijpen, ze werden gepest.

De ouders besloten hun kinderen thuis te houden en gaven de kinderen thuisonderwijs. Ondertussen liepen zij een batterij instanties langs die maar niet wilden meewerken. De kinderen ontdoken immers de leerplicht. Uiteindelijk `vluchtten' de ouders naar het buitenland, waar zij wel thuisonderwijs kunnen geven.

In Nederland zitten volgens de laatste cijfers 178 leerplichtige kinderen zonder toestemming thuis. Ongeveer 300 ouders plegen dus een strafbaar feit. Meestal houden zij hun kind om religieuze redenen van school, soms om een pedagogische overtuiging. Van Reenen maakte hierover een documentaire met een boodschap. De film, zegt het persbericht, ,,maakt duidelijk dat de overheid ouders dwingt om hun kinderen naar school te sturen'', terwijl diezelfde overheid vaak ,,niet voldoet aan de leerbehoeften van individuele kinderen''. Dat zijn harde beschuldigingen, die Van Reenen kracht bijzet door zijn manier van filmen. Langdurige shots van uitgelaten, vrolijke kinderen, gevolgd door zuinige minishotjes van `het gezag'.

Vervelend is alleen dat Van Reenens bewering dat thuisonderwijs verboden is niet klopt. Iedere ouder die `overwegend bezwaar' heeft tegen het regulier onderwijs mag vrijstelling van de leerplicht aanvragen, staat in de wet. Wat niet wegneemt dat leerplichtambtenaren steeds strenger worden.

Ook een andere bewering, dat `het buitenland meer ruimte biedt' aan ouders die niet met het reguliere onderwijs kunnen leven, is kort door de bocht. Nergens in de wereld heeft het bijzonder onderwijs zoveel privileges als in Nederland. Antroposofische scholen, hindoeïstische scholen, new age-scholen, ze bestaan hier allemaal. Mét alle steun van de overheid. De documentairemaker heeft zich in zijn woede vergaloppeerd.

Dokument: Vluchten voor de leerplicht, NCRV, Ned.1, 22.57-23.43u.