Motorcrossers leven in een glazen kastje

Strengere milieuwetten en toenemende klachten over geluidsoverlast maken het steeds moeilijker om een motorcross te organiseren. Daarbij verdwijnen ook steeds meer circuits. Met uitzondering van het motorcrossgekke Harfsen in de Achterhoek.

Waar in Harfsen de asfaltwegen overgaan in zandpaden, wordt de ziel van de Achterhoek blootgelegd. Op een open plek in het bos ronken de motoren en genieten de mensen van een motorcross. Die traditie houdt de bevolking van Oost-Gelderland graag in ere.

Het open Nederlands kampioenschap zijspancross trok gisteren naar schatting 4.000 toeschouwers, die even moesten slikken toen de regionale publiekslieveling Daniël Willemsen uit Lochem werd afgetroefd door de Zweed Henrik Söderquist. Maar die tegenslag werd snel weggespoeld met een glas bier of verdreven in de feesttent op het circuit door de boeren-rock-'n-roll van Normaal-zanger en motorcross-fanaat Bennie Jolink.

Motorcross is onlosmakelijk verbonden met de Achterhoek. Het is een uitje om het plattelandsleven op te vrolijken. Naast de competitie tussen de onder helmen en sponsornamen verborgen coureurs, staat de gezelligheid rond de baan model voor de onderlinge verbondenheid. Ons-kent-ons in Harfsen, zelfs in het rennerskwartier, waar publiek en rijders zich probleemloos vermengen. Bij het motorcross kun je de helden nog gewoon aanraken of persoonlijk spreken.

Maar in de toenemende verdorring van motorcrosscircuits wordt Harfsen langzaam maar zeker een oase, een plek ook waar de komende jaren vast en zeker meer wedstrijden zullen worden gehouden. Want het wordt de slaven van de zandpaden steeds moeilijker gemaakt om hun sport te beoefenen. De strengere milieuwetten in combinatie met toenemende klachten van omwonenden, brengen de organisatoren in steeds grotere problemen. Van de lijst van zes wedstrijden om de open Nederlandse zijspantitel moest dit jaar er al één geschrapt worden. In Reek was een deel van de bevolking niet van zins de herrie nog langer te tolereren en zij maakten de zijspancross dit jaar onmogelijk.

Volgens Jan Nikkels, gedelegeerde zijspancross van de motorsportbond KNMV, is dat hét probleem waar de motorcrosswereld mee worstelt. ,,We leven in een glazen kastje'', zegt hij. ,,Er wordt kritisch naar ons gekeken. Terecht, vind ik, want hebben ons aan de milieuregels te houden. We proberen de rijders daar ook van te overtuigen om te voorkomen dat onze sport in de toekomst verdwijnt. We verplichten ze om in het rennerskwartier gebruik te maken van een milieumat, waar in de olie en andere vloeistoffen in opgevangen moeten worden, en van de speciale afspuitplaatsen om de motoren schoon te maken. Nee, dat levert geen problemen op; de coureurs hebben alle begrip en houden zich netjes een de voorschriften.''

De rijders hoeven zich voorlopig geen zorgen te maken om het voortbestaan van circuit 't Peppelenbos in Harfsen. De Stichting Motorsport Harfsen en de motorclub Hamac hebben van de gemeente Gorssel de garantie dat tot en met 2005 wedstrijden mogen worden gehouden.

Stichtingsvoorzitter Ap Enderink prijst zich gelukkig met zo veel medewerking. Het geheim van Harfsen schuilt volgens hem in de grote achterban van een club met ruim vierhonderd leden, in combinatie met de deskundigheid van organisatie. ,,Zonder mezelf nu op de borst te kloppen, durf ik de zeggen dat wij onze zaakjes goed voor elkaar hebben. We hebben ook weinig problemen met omwonenden, die we altijd netjes van alle ontwikkelingen op de hoogste stellen en voor alle wedstrijd gratis toegang geven. In onze vip-tent kunnen ze dan net zo veel eten en drinken als ze willen. En de enkeling die niet van motorcross houdt, zoekt zijn op de wedstrijddag zijn heil elders. Dat gaat al jaren goed.''

Minder goed gaat het met de aanwas van zijspancrossers. Waar de KNMV onder leiding van oud-coureur John van den Berk serieus werk maakt van talentontwikkeling in de soloklassen, blijft de zijspantak achter. Talenten als Marc de Reuver en Kevin Strijbos, beiden uitkomend in de 125cc-klasse, ontbreken in de zijspanklasse. De Nederlandse top is smal en wordt gedomineerd door Daniël Willemsen. De Elburger Wilfred van Werven doet aardig mee, maar kan nog niet tippen aan het niveau van de voormalige wereldkampioen uit Lochem. Willemsen meent de oorzaak te kennen. ,,Het heeft alles met geld te maken. Om mee te kunnen doen om de wereldtitel moet je jaarlijks over enkele tonnen kunnen beschikken. En dat is niet voor iedereen weggelegd.''

Aan `Harfsen' zal een teloorgang van de motorcross niet zijn te wijten, vertelt Enderink. Zijn club stelt het circuit beschikbaar voor zowel clubwedstrijden en jeugdtrainingen. ,,De opleiding is bij ons bewust onderdeel van het beleid. Wij hoeven voor ons ego niet zo nodig een Grand Prix te organiseren; het geld stoppen we liever in de jeugd. We moeten ook aan de toekomst denken. En ik dan stel ik vast dat steeds meer jongeren interesse in de motorcross hebben. Dat stemt mij hoopvol. En tegenwoordig ook steeds meer uit, zeg maar, de gewone burgerij. Een aangename ontwikkeling, omdat vroeger, met alle respect, het percentage woonwagenbewoners vrij hoog was.''