Debat zonder opposanten

Bij het derde verkiezingsdebat op tv, ditmaal zonder Fortuyn, ging het er tam aan toe. De lijsttrekkers blonken uit in eensgezindheid.

Ooms die elkaar op de zondagse koffie schaterend moppen zitten te vertellen. Dat was de sfeer gisteren tijdens het derde lijsttrekkersdebat. Oorzaak was de afwezigheid van nieuwkomer Fortuyn, die het establishment de stuipen op het lijf heeft gejaagd met zijn politieke sex-appeal. In zijn plaats deed SP-leider Marijnissen mee, tot voor kort de antiparlementaire boeman, die echter dit jaar de leuze `stem-tegen' heeft geschrapt.

Waar de lijsttrekkers de vorige keren grimmig cirkels draaiden rond Fortuyn, werkten zij nu efficiënt, twee aan twee, de verschillende Haagse dossiers af. Ze bereden vooral hun eigen stokpaardjes. Zo praatte GroenLinks-aanvoerder Rosenmöller over de files, zijn VVD-collega Dijkstal over veiligheid, CDA-lijsttrekker Balkenende over financiën en PvdA-voorman Melkert over sociale zekerheid. De hoofdvraag naar wie het debat heeft gewonnen viel achteraf nauwelijks te beantwoorden: iedereen scoorde zijn puntje.

Melkert kreeg een opzichtige voorzet van gespreksleider Peter van Ingen om het tevoren overeengekomen nieuwsfeit voor pagina 101 van Teletekst te deponeren: de landen van de Europese Unie, Nederland voorop, zouden hun ambassadeurs moeten terugroepen uit Israël. Van Ingens rol in het debat was weinig gelukkig. Toen hij een vraag stelde aan De Graaf keek hij Dijkstal aan. En op momenten dat de discussie interessant werd, bijvoorbeeld inzake de nieuwe schoolstrijd, kapte hij deze af.

Kenmerkend was verder dat Melkert en Balkenende in tussenzinnetjes, als ,,daar moeten we nog eens verder over praten'', al een beetje aan het formeren sloegen. D66-aanvoerder De Graaf bleek alle partijprogramma's van zijn opponenten het beste gelezen te hebben. Dijkstal keek weer op zijn horloge en was na afloop als eerste weg en Marijnissen begon bijna iedere mededeling met de inleiding ,,wat ik Paars verwijt''. Rosenmöller probeerde tevergeefs het debat te politiseren door Paars te karakteriseren als ,,private welvaart tegenover publieke armoede''. Toen Dijkstal teleurgesteld reageerde met ,,Ach, dat is nou onzin, Paul'', riep Rosenmöller vertwijfeld uit: ,,We zoeken naar tegenstellingen!''