De tol van altijd champagne

Eendracht Aalst, nog vier weken uitkomend in de hoogste Belgische voetbalklasse, is failliet. Jaren van financieel wanbeleid en frauduleuze zaken hebben hun tol geëist. ,,Het was hier continu feest, dat kon niet duren.''

Aan de muur bij `Keizer Carnaval' Kamiel Sergant hangt een ingelijste tegel: Uit gouden korenaren schiep God de Aalstenaren. Uit het restant de overigen van het land. ,,We zijn hier nog steeds een beetje anarchisten'', zegt de belangrijkste inwoner van Aalst. De stad aan het riviertje Dender was het decor van Louis Paul Boon's historische roman Pieter Daens over de strijd van een sociaal bewogen priester met de arbeiders van Aalst tegen armoede en uitbuiting. De sociale beweging van de `Daensisten' werd in heel Vlaanderen invloedrijk. Wijlen Louis Paul Boon was een vriend van Kamiel Sergant. Z'n getekende portret hangt bij hem thuis met dat van priester Daens temidden van christusbeelden en geglazuurde tegelteksten. ,,Boon kwam vaak hier in m'n fietsenzaak om over het leven te praten.''

Waarom Kamiel Sergant (67) dit vertelt? Wie iets van de emoties rond de failliete voetbalclub Eendracht Aalst wil begrijpen, moet eerst het karakter van deze stad in Oost-Vlaanderen met z'n eigenzinnige bewoners kennen. `Keizer Kamiel' kent de stad als geen ander. Heel Aalst gaat plat voor z'n carnavalsconferences, waarin hij nooit autoriteiten spaart.

,,Ge kon hier vroeger geen straat op gaan of er was kermis'', zegt hij. Pieter Breughel's kermistaferelen zijn dan ook van Aalst – de vrouw van de schilder kwam hier vandaan. Nog bloeit nergens in België het carnaval zoals in Aalst, lange tijd ook de stad met de meeste cafés van Vlaanderen. Politieke en vakbondsgroepen hadden er tot ver in de vorige eeuw elk hun eigen drinklokaal. Tientallen carnavalsverenigingen zijn in Aalst het hele jaar actief. Ze vormen een sociaal weefsel in de stad en de kern van de Eendracht-supporters.

De carnavaleske sfeer zette zich voort bij Iendracht Oilsjt. Het carnavalsorkestje is er sinds kort niet meer, want de club heeft wegens het faillissement het contract moeten opzeggen. Maar Keizer Kamiel komt nog, temidden van de supporters, altijd op de staantribune. In de glorietijd van Eendracht Aalst nam hij met de spelers de carnavalskraker Van Sofia tot in Roeime op. Het was het seizoen 1995-1996 waarin Eendracht Aalst onder leiding van trainer (en ex-international) Jan Ceulemans Europees voetbal speelde. Eerst werd Levski Sofia uitgeschakeld, waarna de Aalstenaren tegen AS Roma eervol tenonder ging. Dure spelers als Gilles de Bilde en de Nederlander Edwin van Ankeren waren naar Aalst gehaald. Oud-Ajacied Barry Hulshoff was er ook nog even trainer.

Volgens velen is het Europese avontuur het begin van het einde geweest. ,,Alleen al in gebouwen en tribunes werd twee en een half miljoen euro geïnvesteerd'', zegt oud-bestuurslid André de Kegel op het kantoor van z'n brandstoffenhandel aan de oever van de Dender. Het bedrijf is al jarenlang een belangrijke sponsor. De Kegel: ,,Veel geld werd zonder planning uitgegeven. Budgettaire controle was bijzaak.'' Had hij dan zelf niet beter moeten opletten? De Kegel, die in de glorietijd al geen bestuurslid meer was, wijst naar toenmalig manager Patrick Orlans. Hij was de man van de grootse aanpak. Even waren er zelfs plannen voor een nieuw megastadion. Orlans werd uiteindelijk de laan uitgestuurd, nadat hij had geprobeerd Eendracht Aalst te laten fuseren met Lokeren. Dat fusieplan stuitte op massaal verzet van de supporters. Want Aalst is Aalst. En dat moet volgens alle Aalstenaren zo blijven.

,,Ik moet op de kaart kijken hoe ik van Aalst naar Lokeren ga'', zegt Europarlementariër Lucas Vander Taelen. Voor de `groene' volksvertegenwoordiger, wiens grootvader in 1919 tot de oprichters van Eendracht Aalst behoorde, is de club zoals voor velen een jeugdliefde die nooit over gaat. Ook al komt hij er sinds z'n verhuizing naar Brussel bijna niet meer. Vander Taelen mocht in het dagblad De Morgen eens over een halve pagina z'n liefde voor Eendracht Aalst verklaren: `De stad is te klein voor mij, maar alles is er zo authentiek, het carnaval, ongelooflijk anarchistisch.' De parlementariër en ex-punkmusicus wijst ook op de sociale functie van de voetbalclub met z'n grote bloeiende jeugdafdeling.

Twee jaar geleden begon Vander Taelen voor z'n club het ergste te vrezen, nadat manager Orlans hem voor een thuiswedstrijd op een zondagmiddag had uitgenodigd: ,,Hij vroeg me al om twaalf uur te komen, terwijl de wedstrijd pas om drie uur begon. Het restaurant in het stadion zat bomvol. Iedereen zat aan de champagne,je kreeg het gevoel van een continu feest. Dat kon niet duren'' Toen ook hoorde Vander Taelen weer de verhalen over zwart geld. Ook in het Belgische voetbal is dat niet uniek. Maar door de bijzondere band van club en stad komen de gevolgen voor Aalst hard aan.

Al eerder was Eendracht Aalst in verband gebracht met omkoopschandalen rond degradatiewedstrijden. Om bestuur en management hing de geur van louche nouveau riche. Voormalig clubvoorzitter Eric Goethals verdween wegens fraude voor een jaar in de cel. Hij liet als beursmakelaar zwart geld van Aalstenaren in het niets verdwijnen. Manager Patrick de Cock werd vorig jaar aan de dijk gezet, nadat hij wegens oplichting tot een celstraf was veroordeeld. Hij was met z'n in Nederland geregistreerde bedrijfje Sportico als redder binnengehaald: door het betalen van een schuld aan de voetbalbond werd de licentie veiliggesteld. De Cock mag nu hetzelfde doen bij de in moeilijkheden verkerende eerste-klasser RWDM. Hardnekkig zijn de verhalen over kleine ondernemers die zwart geld in Eendracht Aalst staken na schone beloftes van achtereenvolgende managers, die zelf van zulke investeringen profiteerden.

De voetballers van Eendracht Aalst, onder wie Nederlander René Klomp, speelden de afgelopen periode met weekcontracten via een uitzendbureau. De curatoren hebben het bij de club voor het zeggen. Zo vonden ze onlangs dat de spelers hun eigen auto moesten gebruiken voor het uitduel tegen AA Gent, omdat er geen geld voor een bus was. Met de hulp van supporters kwam er op het laatste moment toch nog een bus. Onder leiding van de als interim aangestelde oud-jeugdtrainer Luc Limpens toonden de spelers nog veel vechtlust.

Tot dit weekeinde stond sponsor De Kegel garant voor de spelersuitgaven. Het was gisteren dan ook vrijwel zeker de laatste wedstrijd van de huidige selectie. Een nieuw bestuur wil met zo weinig mogelijk geld de resterende vier competitiewedstrijden in de eerste klasse uitspelen. Dat betekent volgens (ex-PSV, ex-Sparta en ex-Harelbeke) dat hij voor een minimaal zo'n 150 euro netto per week aan de slag zou moeten. ,,Ik heb er moeite mee, het gaat me om het idee'', zegt hij na afloop van de met 1-0 verloren thuiswedstrijd tegen Lommel. Z'n salaris over maart en april schiet Klomp er ook al bij in, omdat voetbalers nu gewoon schuldeisers zijn geworden.

Voor hem zijn de druiven zuur, want bij Harelbeke maakte hij al iets dergelijks mee. Daar ging het mis na de komst van een Duitse trainer met z'n eigen investeringsmaatschappij. De Nederlander belandde bij Harelbeke zelfs in het tweede, toen hij de club in gebreke stelde omdat hij geen geld meer kreeg. Volgens Klomp en z'n manager Alex Kroes ontbreekt het bij de Koninklijke Belgische Voetbalbond aan goede controle. Klomp: ,,De bond liet per brief weten dat m'n klacht was geseponeerd, omdat Harelbeke zijn schulden had betaald.'' Maar de 27-jarige voetballer wacht nu nog op het geld. Na z'n Belgische ervaringen komt Klomp het liefst terug naar Nederland. Toch bewaart hij goede herinneringen aan de enorme steun van de supporters van Eendracht Aalst.

Die supporters moeten nu toezien hoe de club vanaf volgend seizoen in de derde klasse (de laagste professionele afdeling in België) opnieuw moet beginnen. Maar alles is beter dan een fusie. ,,We spelen straks zeker acht derby's. Dat gaat veel volk meebrengen'', zegt carnavalskeizer Kamiel Sergant optimistisch.