Bush legt Tony Blair in de watten op ranch in Texas

Tony Blair en George Bush deden dit weekeinde op de ranch van Bush in Texas hun best de wereld te tonen hoe speciaal de band is tussen de Britten en de Amerikanen.

Vrouw op tredmolen in gymzaal: ,,Gelooft jullie Tony Blair in God?'' Eh, ja. ,,Well, thank God dat de wereld nu in handen is van George W. Bush en jullie premier.'' Man op straat: ,,Nu die Tony Blair van jullie eindelijk is verlost van die funny Clinton-business, is-ie een puike eerste minister aan het worden.''

Texas wist dit weekeinde precies wie hun president op bezoek kreeg op zijn ranch in Crawford, even ten westen van Waco, die iedereen kent als het Witte Huis van het Westen. Het wilde alleen wel even weten wat voor vlees het in de kuip had met die linkse ex-boezemvriend van de vorige president, afkomstig uit het softe Europa, en mogelijk zelfs een heiden. Dat zijn gewichtige overwegingen in een van de meest conservatieve staten van Amerika, waar je op elke straathoek naar een kerk kunt in een andere protestantse smaak.

Maar als Tony zich aan boord van Blairforce One al zorgen maakte over de ontvangst, was het voor niks geweest. Bush legde hem en zijn vrouw Cherie in de watten, Crawford had de Union Jack uithangen en het thema `We stand together' domineerde de ontmoeting.

Die opsteker had de Britse premier wel even nodig, want aan het thuisfront is het al weken niet leuk. De publieke opinie rommelt dreigend over het gebruikelijke rijtje: wachten op je operatie, wachten op de trein, wachten op de betere tijden die de premier al eindeloos belooft. Blairs weigering afstand te nemen van Amerikaanse plannen voor een aanval op Irak heeft zijn eigen partij op kookpunt gebracht. En Irak stond in Crawford wel bovenaan de agenda.

Thank God, heeft Blair mogelijk stiekem zelf heel even gedacht, toen de dood van de Queen Mum de mediaschijnwerper verschoof. En die schoof ook tijdelijk weg van Irak toen het Israëlisch-Palestijnse conflict escaleerde.

Zo konden beide leiders zich op de eerste dag van hun top vooral presenteren als vredestichters in het Midden-Oosten. Bush herhaalde zijn dringende oproep aan Israël zich per omgaande terug te trekken uit Palestijns gebied. Blair gaf zijn sterkste steunbetuiging aan een militaire operatie tegen het regime van Saddam Hussein tot nu toe, maar probeerde het opstandige thuisfront te sussen door te zeggen dat de dreiging van Iraakse biobommen serieus is, maar dat alle opties voor onbepaalde tijd open zijn en dat het afzetten van Saddam 'een' mogelijkheid is.

De top in Crawford werd gepresenteerd als triomf voor de special relationship, de speciale band die het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten sinds de Tweede Wereldoorlog heten te onderhouden. [Vervolg BLAIR: pagina 4]

BLAIR

Topontmoeting in hemdsmouwen

[Vervolg van pagina 1] Op die `speciale relatie' valt wel wat af te dingen, gezien een paar knallende ruzies in de laatste vijftig jaar, maar in tijden van crisis bloeit hij traditioneel op. Dat moest dit keer blijken uit het intieme programma van Bush en zijn naaste Europese bondgenoot. ,,Ik kan eigenlijk geen details geven over wat ze doen'', vertelde Blairs woordvoerder aan de meegereisde pers, die op grote afstand werd gehouden.

,,Want these guys zijn de hele tijd samen.'' Het was een fraai voorbeeld van hoe een schijnbaar gebrek aan informatie via een knappe spin doctor toch een cruciale mededeling wordt.

Blair werd van het vliegveld per helikopter afgehaald door Condoleezza Rice, Bush' veiligheidsadviseur, maar daarmee was het formele programma meteen over, zo leek het. Bush liet Blair zijn Prairie Chapel Ranch zien, een gebied van drie bij drie kilometer, met weiden, bos, een waterval, koeien, herten, en twee middelgrote bungalows aan de rand. Daarna was het aan tafel en verder praten in jeans en hemdsmouwen. Pas de volgende ochtend zaten officiële medewerkers aan. Wat beide leiders spraken, kon niemand officieel zeggen, maar dat het goed geweest was wel.

Hoe special de relatie was, bleek ook uit de verklaring die ze een dag later aflegden. Sleutelwoorden: `uniek', `geschiedenis', `bijzonder' en `gemeenschappelijk'. Een dag later voegde Blair daar nog eens aan toe dat Groot-Brittannië ,,aan Amerika's zijde zal staan'' bij het maken ,,van de juiste keuzes op dit punt van ons lot''.

Bij het Amerikaanse publiek ging het erin als koek. Buitenlandse kritiek op vermeend Amerikaans unilateralisme is ze niet ontgaan. Een trouwe bondgenoot is daarom welkom. Of het bij de Britten en op het Europese continent ook zo voelt, valt te bezien na recente kritiek op Blairs ,,slaafse'' steun aan Amerika. Blair's hoop dat hij door openbare steun achter de schermen onderhandelingsruimte schept, is nog niet voor iedereen geloofwaardig. Als het gewone politieke leven zich in het Verenigd Koninkrijk herneemt, na de officiële herdenkingsdienst en begrafenis voor de overleden koningin-moeder, kan Blair opnieuw storm verwachten.

Hoe serieus de aanleiding ook mocht zijn en hoe doorgeregisseerd het evenement ook was, op sommige momenten kreeg absurdisme de overhand. Beide leiders, in donker pak op een donker podium met vlaggen tegen een donkerblauw decor, deden alles om hun boodschappen aan Israel, de Palestijnse leider Arafat en Saddam Hussein gravitas te geven. Maar kijk even naast de gordijnen en zie: daar hangt een basketbalnet. Want de toekomst van de wereld werd uitgestippeld in de gymzaal van een middelbare school, de enige faciliteit in dit stadje met 700 inwoners. De Lady Pirates waren vorig jaar kampioen, staat er op een geborduurd vaandel.

Of loop even naar het enige echte kruispunt van de stad, naast de spoorwegovergang, de graansilo en het stadhuis dat niet kan zijn veranderd sinds de sheriff er kantoor hield. Op de veranda bij de kapper kun je nog steeds op je stoel wippen, uit de regen en uit de zon, terwijl de posse binnengaloppeert.

Maar wat komt daar aangereden? Een konvooi fonkelnieuwe terreinwagens en stadse jeeps behangen met Palestijnse vlaggen, en met bruine armen en geblokte hoofddoeken uit de ramen. Het is een demonstratie. Sterker, het is de demonstratie, waarover Crawford al een week praat, en waarvoor de sheriff na ampel beraad toestemming heeft gegeven.

Het zijn Palestijnen die ,,meer gerechtigheid'' komen eisen voor hun vaderland. Een van hen schuift zijn zonnebril omhoog en zegt dat hij Sam heet en 39 jaar is. Aan zijn spiegeltje hangen kralen, zijn vrouw naast hem heeft een hoofddoek. De kinderen op de achterbank zuigen aan McDonald's-shakes. Waar hij vandaan komt? ,,Well, man, uit Texas natuurlijk.'' Tevreden over de top? ,,Yeah man, het is een bemoedigend resultaat!''

Charley Bullard heeft ook een fijne dag. Ze helpt in Crawford Country Style, een winkel die zich helemaal richt op het groeiende toeristenindustrietje rond 'het Thuis van president Bush'. Ze verkoopt mokken met opdruk, ingelijste foto's van de president en zijn vrouw, ijskastmagneten met zijn gezicht en nog zeker vijftige andere George W-items. Plus terracotta cowboylaarzen als bloemenvaas.

Bullard heeft al even kunnen oefenen tijdens de top van Bush met Poetin, in november vorig jaar, toen ook een internationaal circus in Crawford neerstreek. Voor de Bush-Blair-top zijn alle registers opengetrokken. Best-verkocht item: een T-shirt met opdruk: `The British are Coming' (17 dollar). Charley's oordeel over Blair: ,,Ik mag hem, hij is een vriend van ons en hij steunt ons. He's O.K. Daar mogen er hier meer van komen.''