Sobere Griekse tragedie zonder bloed en ontzetting

Het verhaal leent zich uitstekend voor bloederigheid. Thyestes van Hugo Claus, naar een tragedie van Seneca, gaat over kinderen verzwelgen tijdens een feestmaal, vreemdgaan en bovenal over onverholen wreedheid tussen twee broers.

Theatergezelschap De Wetten van Kepler denkt daar anders over. Geen spatje bloed bedekt de moderne kledij van de acteurs. Koning Atreus (Daan Hugaert) is een wat vadsige koning die zich het hoofd breekt over een gepaste wraak op zijn broer Thyestes (Chris Tates). Die is weliswaar al verbannen, maar dat is niet genoeg. Hij heeft geslapen met de vrouw van Atreus en bovendien het koningsschap gestolen. Dat is een gezichtsverlies waar de huidige koning niet mee kan leven. Gekleed in een ochtendjas peinst hij over gepaste pijniging.

Het speelvlak is sober en nauwelijks verlicht. Een zestal kroonluchters suggereert het paleis, abstracte projecties op de achterwand flikkeren af en toe op. Het koor bestaat uit twee studenten van de Fontys Academie voor Drama in Eindhoven, die het grootste deel van de tijd aan weerszijden van het speelvlak ineengedoken de ontwikkelingen volgen.

Soms mogen ze, naast enige overpeinzingen, mooie ingetogen dansjes doen. Het enige andere personage is de bediende van de koning (Marcel Roelfsema). Een man met enge katachtige lenzen, die het publiek op de hoogte houdt van alle gruwelijkheden die zich elders afspelen.

Net zo sober als het decor is de speelstijl. Nooit worden de verschrikkingen die Atreus zijn broer aandoet getoond en nooit is er sprake van oprechte ontzetting. Zelfs als Thyestes erachter komt dat hij tijdens het feestmaal zijn eigen kinderen heeft verorberd is zijn reactie een licht verstijven, geen woede, geen schreeuw.

Regisseurs Wim Berings en Dominique Hoste hebben gekozen voor een haast abstracte benadering van de tragedie. Testen of de taal taai genoeg is op zichzelf, met zo min mogelijk franje eromheen. In de scène waar Atreus zijn de broer de resten van zijn kinderen toont, heffen beide mannen slechts hun handen en klinkt er een donderend geluid. Ook het voorafgaande kannibalistische feestmaal blijft onzichtbaar.

Op zich is die vergaande stilering een interessante aanpak, maar het werkt uiteindelijk niet. Het is niet menselijk om nauwelijks te reageren als je kinderen net zijn vermoord en als een acteur niet menselijk overkomt is hij niet aangrijpend.

Zo verwordt Thyestes tot een knappe oefening in stilering, maar een drama is het niet.

Voorstelling: Thyestes door De Wetten van Kepler. Tekst: Hugo Claus, naar de tragedie van Seneca. Regie: Wim Berings en Dominique Hoste. Gezien: 4/4 Theater Bis, `s-Hertogenbosch. Aldaar t/m 6/4. Tournee t/m 25/5. Inl. (073) 614 1934 of www.wettenvankepler.nl