Reorganisaties oorzaak chaos NS

Moeizaam verlopende reorganisaties bij NS én andere spoorwegorganisaties waren de grootste oorzaak van de chaos op het spoor vorig jaar. Dit bevestigen direct betrokkenen bij deze reorganisaties. Behalve bij NS ligt de verantwoordelijkheid voor de problemen daardoor ook bij minister Netelenbos van Verkeer en Waterstaat. In een reactie spreekt de minister dit tegen.

In 2001 vielen ruim 1.500 treinen meer uit dan het jaar ervoor. Op Koninginnedag waren er zware rellen bij Amsterdam CS omdat er een groot deel van de dag geen treinen reden. In het najaar ontregelde een serie stroom-, wissel- en seinstoringen het treinverkeer. Over het hele jaar bleef de punctualiteit van de treinen een tiende procentpunt onder het eerder al verlaagde percentage (80 procent) dat NS en minister Netelenbos hadden afgesproken. NS-directeur Huisinga nam onder druk van de minister ontslag.

De reorganisaties van vorig jaar voltrokken zich achter de schermen. NS kreeg er een zware taak bij: de bijsturing van treinen, machinisten en conducteurs bij storingen. Tot vorig jaar voerde de Railverkeersleiding deze taak uit. De Railverkeersleiding, die de dagelijkse treinenloop regelt, opereert onder politieke verantwoordelijkheid van de minister. De overgang van de bijsturing werd volgens een aantal betrokkenen overhaast en slordig uitgevoerd. Tegelijk liepen bij de Railverkeersleiding en NS nog andere reorganisaties. ,,Niemand wist meer hoe het in elkaar zat'', zegt een NS'er.

Andere factoren die de prestaties van NS drukten, waren de toestand van materieel, rails, bovenleidingen en wissels. Op de laatste drie heeft NS geen invloed; de minister is eindverantwoordelijk. Volgens R. in 't Veld, president-commissaris van de Railverkeersleiding, Railinfrabeheer en Railned, had NS zich gecommitteerd aan onrealistische prestaties. ,,Als de feilen van de infrastructuur tevoren goed waren ingeschat, waren de criteria misschien wat gematigd.''

Minister Netelenbos stelt dat de infrastructuur vorig jaar aanzienlijk is verbeterd en dat NS had beloofd op díe infrastructuur een punctualiteit te halen van 80 procent. Zij wijst er ook op dat Railverkeersleiding, Railinfrabeheer en Railned juridisch nog altijd onderdeel zijn van NS. De Spoorwegwet, die regelt dat deze organisaties worden ondergebracht in een aparte NV, moet nog door de Tweede Kamer worden goedgekeurd.

Pas sinds begin dit jaar voeren de top van ministerie, NS, Railverkeersleiding, Railinfrabeheer en Railned gezamenlijk overleg. ,,Voorheen spraken NS en de andere organisaties apart met het departement'', zegt In 't Veld. ,,Het departement had de gewoonte te denken in termen van verdeel en heers. Dat is dom.''

NS kondigde gisteren aan dat er de komende zomer opnieuw minder treinen zullen rijden. Vooral de Randstad zal de gevolgen ondervinden van dit zomerrooster (15 juli-30 augustus). Wel garandeert NS dat er op elk traject ten minste twee treinen per uur zullen rijden.

M: minister op spoor