`Met Fred moet je de vloer op'

Na het verlies van stemmentrekker Fortuyn moet Leefbaar Nederland lijsttrekker Teeven zien te verkopen. ,,We moeten van voren af aan beginnen.''

,,Mijn jongste mist me'', zegt Fred Teeven, lijsttrekker van Leefbaar Nederland. ,,We zitten nooit meer met z'n vieren aan tafel.'' Het is vrijdagochtend vijf voor acht en hij zit in de witleren bank van de BMW 730 met chauffeur, voor deze campagne uitgeleend door bestuurslid Willem van Kooten. De reis gaat naar Brabant vandaag. ,,Hoe doen die Amerikaanse presidenten dat toch in verkiezingstijd? Je onttrekt je volledig aan het gewone leven.''

Hij zet zijn zonnebril af en draait zijn kin naar rechts. ,,Hier word je snel oud van.'' Dit is zijn zesde campagnedag, de rest van de dagen is gevuld met mediatrainingen, interviews, tv-optredens. Hij slaapt vier uur per nacht, staat tussen vijf en zes uur op. 's Morgens vóór kantoortijd is Teeven een paar uur officier van justitie op het Amsterdams parket. Daarna rijdt hij door naar het hoofdkwartier in Hilversum om aan te schuiven bij het `actualiteitenoverleg'.

Zijn vrije avonden brengt hij door achter zijn bureau, studerend. ,,Éducation permanente'', zegt hij. In een stevige Albert Heijn boodschappentas sleept hij drie ordners met zich mee. Daarin zijn alle verkiezingsitems zorgvuldig met tabbladen gerubriceerd: gezondheidszorg, WAO, landbouw, ruimtelijke ordening, sport. ,,Gisteravond tijdens een debat dacht ik: ja, je bent de stof eigen.''

Leefbaar Nederland voert na Fortuyn een `reactieve campagne'. Geen zaaltjes nu, zegt campagneleider Kay van de Linde. ,,Pim was een ster voor audience. Met Fred moet je een winkel in, de productievloer op. Breng hem onder de mensen.'' De speciale campagnebus met het opschrift `Tegen de puinhopen van Paars' die bij Fortuyns boekpresentatie ten doop zou worden gehouden, is afbesteld. Te duur. Maar het spook van Fortuyn waart nog steeds rond op het hoofdkwartier. ,,Wat wil je'', zegt Van de Linde. ,,We reden met 180 kilometer per uur en kwamen ineens tot stilstand.'' Teeven: ,,Ik hoor elke dag: `Pim zou dat zo niet gedaan hebben.' Dat zeggen ze om te vleien.''

Van de Linde: ,,Een campagne is een drietrapsraket. Het moeilijkste is om de dampkring door de komen. Dan kun je van de ballast af. Bij Pim is dat gelukt. Met Fred moeten we van voren af aan beginnen.''

Nog veertig campagnedagen te gaan. Deze dag gaat het over `mobiliteit'. De BMW rijdt langs de Zuidwillemsvaart naar de voormalige DAF-fabrieken in Helmond, waar de Phileas wordt ontwikkeld, een snelbus die sinds kort in Eindhoven rijdt. In de hal staat de Brabantse nummer 2 voor Leefbaar Nederland, Tjerk Westerterp. Hij loopt enthousiast door de werkplaats, stelt vragen over de elektronische wielgeleiding, de lichtgewicht `body', door Fokker ontwikkeld. ,,Het stoort me dat het ministerie van Verkeer en Waterstaat hier niet onmiddellijk warm voor loopt'', zegt Westerterp. ,,Dat herken ik zó uit de tijd dat ik minister was.''

Vervolg BALLONNETJE: pagina 3

'Het is overleven tot 15 mei'

Vervolg van pagina 1

Leefbaar Nederland-lijsttrekker Fred Teeven geeft inmiddels vanaf de achterbank een interview aan Radio Noord-Holland. Leefbaar Nederland onthulde gisteren dat Tineke Netelenbos is voorgedragen als Commissaris van de Koningin voor Noord-Holland.

De partij stelt voor via een referendum te bepalen of de bevolking het eens is met haar benoeming. Ideetje van voorzitter Jan Nagel. ,,Nee, het is geen ballonnetje'', zegt Teeven door zijn mobiele telefoon. ,,Het is een principieel standpunt. Noord-Holland verdient iemand die meer affectie heeft met vervoersproblemen.''

In de opiniepeiling van Interview-NSS zakte Leefbaar Nederland gisteravond van vijf naar drie zetels. ,,Tot nu toe dachten we: dat komt omdat de lijsttrekker onvoldoende bekend is'', verklaart Teeven de dalende trend. ,,Dit is een mission impossible, dát is juist de uitdaging. Ik houd wel van die underdogpositie: van bijna niets naar tien. Als we er vijftien halen, scheer ik me kaal.''

De BMW koerst naar Oss, naar transportbedrijf Vos, met drieduizend vrachtwagens marktleider in Nederland. ,,Ik stond op station Sloterdijk en ik dacht: is dit nu mijn toekomst? De trein nemen om zes uur en om zeven uur thuis zijn. Wil je dit nog 22 jaar meemaken: op een trein wachten die te laat is?''

De lijsttrekker heeft een paar keer een grote marathon gelopen zonder dat hij goed getraind was. Dat is vergelijkbaar met dit politieke avontuur, vindt hij. ,,Ik kijk graag naar de grenzen van mijn mogelijkheden. Ik wil me niet tegen alles verzekeren tot vier cijfers achter de komma. Als je kansen krijgt, zei mijn vader, moet je ze pakken. Ik zeg niet dat iedereen dat moet doen, want dan wordt het een zooitje.''

Directeur Wim Vos van transportbedrijf Vos Logistics kijkt vanuit zijn kamer uit over zijn wagenpark. Hij is gesteld op schone wagens die precies op tijd rijden. Is een wagen niet schoon, dan betaalt de chauffeur de reinigingskosten. Rijdt een wagen niet op tijd, dan is dat de schuld van de overheid. ,,We hebben in Nederland genoeg wegen, maar ze zijn te smal'', zo luidt zijn klacht. ,,Leg overal een strook bij en driekwart van het probleem is opgelost.''

Teeven: ,,Het mag weer hé, het thema mobiliteit?''

Vos: ,,Het was een vies woord. Ik ben altijd een asfaltlobbyist geweest, de wegenbouw in Nederland verzuipt nog altijd in de procedures.''

Teeven: ,,Wij willen minder bestuurslagen, minder regeltjes, meer grote lijnen. Ik moet 's morgens vóór zessen van huis om de file te vermijden.''

De lijsttrekker heeft op zijn twintigste het groot rijbewijs gehaald om vakantiewerk te kunnen doen bij een Noord-Hollands transportbedrijf in bloembollen en paling. Op zijn 43ste mag hij het nog eens proberen. Op de laad- en losplaats staat een mega-combinatie voor hem klaar. Een twintigtonner, merk Daf. Even wennen: altijd op de rem als je stilstaat. Een extra handeltje voor de vijfde versnelling. Niet harder dan tachtig kilometer per uur.

Teeven rijdt van Oss naar Wijchen. Over de Maas, over de Waal. ,,Het is met vrachtwagen rijden net als met campagne voeren'', roept hij vrolijk boven het motorlawaai uit. ,,Hoe langer je het doet, hoe beter het gaat.'' En bij aankomst zegt hij: ,,Dit pakken ze me niet meer af.''

De BMW rijdt door naar Overijssel. ,,Het is overleven tot 15 mei'', zegt Teeven tegen een oud-collega door zijn mobiele telefoon. In Deventer wordt in een monumentaal pand een opvanghuis voor dertig daklozen geopend. Het is het laatste bezoek van vandaag. ,,Mooi zeg'', zegt de lijsttrekker als hij de kamer van een treurig kijkende zeventigjarige man mag zien. ,,Prachtig uitzicht. Krijg je warme maaltijden?'' De man knikt. ,,En je kunt een kaartje leggen zeker?'' De man knikt.

De lijsttrekker is moe en hij heeft hoofdpijn. Als hij terugloopt naar de BMW staat er ineens een groep jongens van een jaar of zeventien. ,,Hé, Fred Teeven! Of bent u een lookalike?'' Ze komen naar hem toe en schudden hem hartelijk de hand. ,,Zie je'', zegt de lijsttrekker later. ,, Ik ben echt niet zo'n lullo, maar ik moet even de kans krijgen.''