`Haarlem staat niet alleen'

De rechtbank in Haarlem krijgt tijdelijk ondersteuning van rechtbanken elders in het land om de toevloed aan `Schiphol-zaken' af te handelen. Ook de rechtbank in Utrecht helpt een handje. Rechtbankpresident Brouwer vertelt hoe.

Vorig jaar september, nog voor het politieke gekrakeel over de toevloed van bolletjesslikkers op Schiphol, luidde de president van de rechtbank in Haarlem de noodklok. In de landelijke Vergadering van Rechtbankpresidenten zei hij dat de afhandeling van andere rechtszaken in Haarlem in de knel raakte door de toevloed aan `Schiphol-zaken'. De Vergadering besloot vervolgens Schiphol tot landelijk probleem uit te roepen.

Haarlem krijgt de komende jaren ondersteuning vanuit Amsterdam, Den Haag, Utrecht en Alkmaar. Zo gaan Utrecht en Alkmaar vanaf 2003 elk jaarlijks 150 meervoudige strafkamerzaken overnemen en levert Utrecht sinds vorig jaar al rechter-commissarissen en politierechters. Vier keer per maand houden Utrechtse politierechters en rechtssecretarissen zitting in Haarlem, binnenkort mogelijk zes keer per maand.

,,In die landelijke Vergadering van Rechtbankpresidenten hebben wij vastgesteld dat `Haarlem' niet in haar eentje de lasten hoeft te dragen van de Schiphol-problematiek'', aldus mr. H.N. Brouwer, president van de rechtbank in Utrecht. ,,In onderling overleg heeft dat geleid tot het project `Afdoening Schipholzaken', waarbij Amsterdam, Den Haag, Utrecht en Alkmaar als eerste aangewezen zijn om bijstand te verlenen. Maar ook de rechtbank in Den Bosch verleent ondersteuning, in de vorm van zittinggriffiers.

,,De werkdruk is groot, maar dat geldt ook voor de onderlinge solidariteit tussen de rechtbanken in het land. In Utrecht is een aantal bolletjesslikkers ondergebracht in het Centraal Militair Hospitaal. Wij leveren rechter-commissarissen die voor Haarlem de procedures overnemen voor voorlopige toetsing van de detentie.''

In de notitie `Afdoening Schiphol' staat dat het voorlopig gaat om `houtje-touwtje-oplossingen'. Wat is voor de rechtbank in Haarlem het eindbeeld?

,,Volgens de projectnota moet Haarlem in 2006 weer op eigen benen kunnen staan. Dat betekent naast het ontwikkelen van een huis van bewaring bij Schiphol een nieuw gerechtsgebouw op die locatie. Daar moeten vanaf 2006 aan Schiphol gerelateerde zaken behandeld worden. Volgend jaar wordt daarmee een begin gemaakt in een tijdelijke rechtbankzaal op Schiphol. Daar kunnen 150 meervoudige strafkamerzaken worden behandeld en 200 snelrechtszaken. Haarlem moet vanaf 2007 750 meervoudige strafrechtzaken extra kunnen afhandelen.

,,We zijn nu het project `Afdoening Schiphol' in Utrecht aan het opzetten en dat betekent een grote inspanningsverplichting voor ons. De extra capaciteit die ondersteuning aan Haarlem vergt, schudden we niet uit onze mouw. We moeten ook onze eigen zaken kunnen blijven doen. In Utrecht hadden we daarover voor 2002 afspraken gemaakt met het parket. Die zijn vastgelegd in een convenant met de hoofdofficier van justitie. Daarin is op basis van het te verwachten aantal zaken aangegeven hoeveel er dit jaar behandeld kunnen worden. Los van onze verantwoordelijkheid voor de zaken van Haarlem. De afspraken in dat convenant worden gewoon nagekomen.''

De rechtbanken die ondersteuning bieden, kampen zelf al met tekort aan personeel. Kan deze werkdruk daar nog bovenop?

,,Personeelswerving is inderdaad een probleem. Voor rechters en gerechtsambtenaren kun je niet `even Randstad bellen'. Uitgangspunt in Utrecht is een permanente wervingsactie. Niet alleen als er in bepaalde sectoren vacatures zijn of dreigen.

,,Utrecht verkeert in de gelukkige omstandigheid dat er onder advocaten in het bedrijfsleven en wetenschappers belangstelling bestaat om hier als rechter te komen werken. Op een eerdere advertentie reageerden 482 kandidaten met een curriculum die hen niet op voorhand ongeschikt maakten. Het echte probleem begint bij de opleiding van de geselecteerden. Ook daar is capaciteit voor nodig. Maar ik ben niet pessimistisch. Zo'n permanente wervingsactie levert op termijn misschien zelfs wel overcapaciteit op, maar dat is in het licht van de huidige problematiek dan een luxeprobleem, waar we later mee moeten zien om te gaan.''

Is het continu aanhouden en berechten van drugskoeriers, wat weer tot een nieuwe toevloed van arrestanten leidt, de enige oplossing voor de drugsproblematiek op Schiphol?

,,Natuurlijk zijn er grenzen aan de mogelijkheden die de rechterlijke macht aankan als het om zo'n toevloed van strafzaken gaat. Haarlem is bij het opstellen van het plan `Afdoening Schipholzaken' natuurlijk uitgegaan van de ramingen die toen bestonden over de toevloed. Maar ik ga niet over andere politieke oplossingen voor de Schiphol-problematiek, daar heb ik hoogstens privé een mening over.''