Gratis eten en een leesbril

Het basisonderwijs is er uitstekend, maar de Indiase deelstaat Kerala is nog altijd straatarm. En dat ligt aan de verwaarlozing van het middelbaar en hoger onderwijs.

De zuid-indiase deelstaat Kerala heeft een uniek lager en middelbaar onderwijssysteem. Unesco beschouwt het als voorbeeld voor ontwikkelingslanden. Toch is Kerala ook een van de armste deelstaten van India. En door een niet goed ontwikkeld hoger onderwijs komt de overgrote meerderheid van de vele IT-werkers voor de software-industrie in Bangalore en Karnataka niet uit Kerala maar uit de naburige deelstaten Tamil Nadu en Karnataka.

Het goede onderwijssysteem is mede te danken aan de communisten, die in 1957 politieke macht in Kerala kregen. Naast hervormingen op het gebied van gezondheidszorg en welzijn, was het primaire onderwijs speerpunt van beleid. Tot 1990 bleven links georiënteerde regeringen aan het bewind, daarna werden ze afgewisseld door centrumrechtse coalities. De deelstaatregering zorgde vanaf 1957 voor een goede infrastructuur (voor elk kind een basisschool binnen 1,5 kilometer loopafstand). Dit werd aangevuld met stimulerende regelingen, zoals tussen de middag gratis eten voor arme scholieren. Resultaat: veel minder kinderen die voortijdig de school verlaten. Kerala kent, net als de overige deelstaten in India, geen leerplicht. Maar 97% van de schoolkinderen bezoekt zeven leerjaren lang de school en 85% gaat 10 jaar naar school. In Noordoost India en rond Delhi, is dit ongeveer hetzelfde, maar in deelstaten als Bihar en Uttar Pradesh haalt slecht tussen de 2% en 50% van de kinderen het zevende leerjaar. C.P. Narayanan heeft deze hele ontwikkeling meegemaakt. Hij was wiskundedocent en lid van de lerarenvakbond. Daarnaast was hij actief in de Literacy Campaign. Nu is hij hoofdredacteur van het weekblad van de communistische partij, gevestigd in het partijhoofdkwartier, een gebouw in de hoofdstad Trivandrum, met boven de ingang een metershoge, goudkleurige hamer en sikkel. Hij vertelt: ``Het hindoegeloof kent een grote hiërarchie qua kasten. De lagere kasten zijn onaanraakbaar. De missionarissen openden hun scholen voor de lagere kasten, maar daar kwam later weer de klad in. Vanaf 1957 werden hervormingen doorgevoerd. Voor die tijd kwamen kinderen van de lagere kasten en meisjes nog amper naar school. Zij werden voortaan extra ondersteund.''

Er worden in Kerala ook specifieke acties gevoerd. Tussen 1989 en 1991 was dat de Literacy Campaign, waardoor het analfabetisme begin jaren negentig daalde tot circa 8% (nu weer iets opgelopen). Bij deze `van-deur-tot-deur'-campagnes werkten 20.000 gemobiliseerde leerkrachten en 350.000 vrijwilligers mee om de gehele bevolking (30 miljoen mensen) te leren lezen en schrijven. De acties werden met militaire precisie uitgevoerd in slums en in afgelegen berggebieden waar stammen wonen. Vrouwen kregen 's avonds na hun werk les in kleine kamertjes en vissers onder bomen langs de rivieroever. Bovendien kregen 75.000 mensen een leesbril. Dit heeft er onder meer toe geleid dat in Kerala 46 kranten op 1.000 inwoner worden gelezen; in de rest van India is dit gemiddeld 15 kranten op 1.000 inwoners.

Maar waarom is Kerala dan nog altijd zo arm, zelfs voor Indiase begrippen? Kerala is een weelderig groen kustgebied met veel palmbomen, rijstvelden en waterrijke gebieden met lagunes. Bovendien zijn er veel natuurlijke grondstoffen. Niettemin: het jaarinkomen ligt een vijfde lager dan het gemiddelde in India. Dat het slecht gaat met de economie lijkt deels te wijten aan de communisten, die ambivalent stonden tegenover het bedrijfsleven. Daardoor is weinig geïnvesteerd in de industrie, dat zou maar tot kapitalisme leiden! Bovendien zijn bedrijven huiverig om zich er te vestigen vanwege veeleisende vakbonden en hoge minimumlonen. De deelstaat is nog altijd sterk afhankelijk van de inkomsten die gastarbeiders naar huis sturen: vier miljoen Keralezen wonen en werken in het Midden-Oosten en elders buiten India.

Narayanan verdedigt de communisten: ``Toen Kerala in 1956 als deelstaat werd gevormd, was er al weinig industrie. De landelijke overheid weigerde de communistische deelstaat te steunen en stelde: Zoek het zelf maar uit.'' Maar hij erkent de problemen. Hij vertelt dat op een bevolking van 31,5 miljoen inwoners 18 miljoen mensen werk hebben en er vier miljoen werkloos zijn.

ongebruikt talent

Volgens het ministerie van Onderwijs van Kerala verrichten veel mensen werk onder hun opleidingsniveau. Wat is dan het nut van goed lager en middelbaar onderwijs als zoveel mensen werkloos blijven en zoveel talent ongebruikt? C.P Narayanan: ``Dat is inderdaad een probleem. Te lang hebben we ons vooral gericht op het basisonderwijs. We moeten ons nu vooral gaan richten op de kwaliteit van het voortgezet onderwijs. Maar het is moeilijk veranderingen door te voeren met een docentencorps van de oude stempel. Bovendien ondermijnen de ambtenaren, de bureaucraten, vaak de goede intenties van politici.'' Nobelprijswinnaar economie prof. Amartya Sen waarschuwde vorig jaar tijdens een onderwijsconferentie dat Kerala niet op haar lauweren kan rusten en dat het met name een beter hoger onderwijssysteem moet opzetten, gericht op technisch onderricht om meer investeerders aan te trekken en mee te kunnen in de IT-race.

De ontwikkeling van het (basis-)onderwijs staat ondertussen niet stil. Kerala heeft zelfs haar eigen vorm van het `studiehuis'. De vorige, linkse regering introduceerde in de jaren negentig het Curriculum Reform. Dit hervormingsprogramma werd in de helft van de veertien districten op basisscholen van de overheid ingevoerd. Het gaat minder uit van repetitief uit het hoofd leren van feiten en meer van begrijpend leren en analyseren: een minder rigide klassikaal onderwijs (werken in kleine groepen) en meer ruimte voor interactie en creatieve vakken. De Curriculum Reform was vorig jaar tot in het zevende leerjaar ingevoerd.

En net als in Nederland is de politieke steun voor onderwijshervormingen niet stabiel. Redacteur R. Krishnakumar van opinieweekblad Frontline zegt daarover: ``De Curriculum Reform is dit jaar stopgezet door de nieuwe regering, het United Democratic Front, een centrumrechtse coalitie van Congrespartij en lokale partijen. Er zou eerst een uitgebreide tussentijdse evaluatie nodig zijn. Het is daardoor nu erg rommelig op de scholen. De huidige minister van onderwijs, afkomstig van een lokale moslimpartij, is niet erg capabel. Hij had de Curriculum Reform, de belangrijkste ontwikkeling van de laatste jaren al uitgekleed, voordat hij er goed inzicht in had verworven.''

Tijdens een seminar afgelopen december, mede georganiseerd door Unicef, bleek uit onderzoek dat kinderen uit groep vier (gemiddeld achtjarigen), die volgens dit systeem les krijgen, beter presteren dan kinderen op traditionele scholen in groep acht (twaalfjarigen). Duidelijk werd ook dat kinderen die eerder amper interesse in school hadden, het sindsdien wel naar hun zin hebben. Moeders zijn trots op hun creatieve uitingen en memoreren met name verhaaltjes en gedichten die hun kinderen bedenken. Vanwege deze uitkomsten en de vele protesten overweegt de regering de Curriculum Reform volgend jaar toch weer in te voeren.