Gein en onzin overal

Het was natuurlijk pikant dat er woensdag in Dubai twee FIDE-wereldkampioenen tegen elkaar speelden en dat de mannenkampioen Ponomariov door de vrouwenkampioen Zhu Chen werd uitgeschakeld, maar ik kan me er toch niet toe brengen om de partij hier te laten afdrukken. Zhu Chen maakte handig gebruik van een tactische slordigheid van Ponomariov, maar veel meer was er niet aan te beleven.

Ongetwijfeld was het ook opwindend voor de toeschouwers in Dubai om te zien hoe Morozevitsj met toren plus drie pionnen tegen alleen een koning door zijn vlag ging, zodat hij door Grisjtsjoek werd uitgeschakeld.

We worden de laatste tijd wel overspoeld met geinige opwinding in partijen met een half uurtje bedenktijd.Eerst het Ambertoernooi in Monaco, dat ten slotte door Morozevitsj gewonnen werd, en nu het Grand Prix toernooi van de FIDE in Dubai.

Omstreeks 1990 werd er in de grootmeesterbond, die onder leiding stond van Kasparov en de schaakmecenas Bessel Kok, ernstig gediscussieerd over de houding die moest worden aangenomen tegenover het snelle schaak. Kasparov nam aanvankelijk een streng standpunt in. Het gevaar dat het snelschaak het klassieke schaak zou verdringen moest met alle middelen gekeerd worden en er was zelfs sprake van een verbod voor leden van de grootmeesterbond om aan de frivole snelschaaktoernooien mee te doen.

Zo'n harde vakbondsdiscipline was natuurlijk niet uitvoerbaar. Kasparov bond in en er werd besloten dat `fun chess' en serieus schaak naast elkaar konden bestaan. Kasparov heeft sindsdien opgewekt meegevluggerd.

Een beetje gelijk had hij wel met zijn angst voor de toekomst van het serieuze schaak. Het zou schromelijk overdreven zijn om te zeggen dat het op uitsterven staat, maar het moet toch steeds meer terrein prijsgeven aan fun en onzin. Ach, elders is het niet anders, maar dat weet u.

In min of meer klassiek tempo (2 uur voor 40 zetten en 1 uur voor de rest) werd vorige week een klassieke koningsdrijfjacht opgevoerd in het Amerikaanse Foxwoods Open. De witspeler komt uit Mongolië en woont in Utah, de zwartspeler, uit Wit Rusland, woont in Texas.

De partij illustreert op krasse manier het verschil tussen mens en computer. Op de 27ste zet geeft de computer scherp aan dat wit een mat in vijf heeft. Daarna mist wit nog twee keer een mat in zeven. In deze fase is de mens maar een stuntelaar vergeleken met de computer. Er staat tegenover dat het fraaie offerspel van wit dat aan die fase vooraf moest gaan, door geen computer gevonden zou worden.

Wit Tegshsuren-zwart Shulman: 1. d2-d4 Pg8-f6 2. Pg1-f3 g7-g6 3. c2-c4 Lf8-g7 4. Pb1-c3 0-0 5. e2-e4 d7-d6 6. Lf1-e2 e7-e5 7. Lc1-e3 Pf6-g4 8. Le3-g5 f7-f6 9. Lg5-h4 Pb8-c6 10. d4-d5 Pc6-e7 11. Pf3-d2 h7-h5 Dit is vaak gespeeld, maar niet ongevaarlijk, omdat het wit een aanknopingspunt voor de koningsaanval geeft. 12. h2-h3 Pg4-h6 13. g2-g4 h5xg4 Met 13...g5 14. Lg3 h4 kan zwart alle gevaren op de koningsvleugel bannen, maar dan heeft wit de vrije hand op de damevleugel. 14. h3xg4 Ph6-f7 15. Dd1-c2 Lc8-d7 16. 0-0-0 c7-c5 17. Th1-h2 Pe7-c8 18. Lh4-g3 Lg7-h6 Nu nog 19...Kg7 gevolgd door 20...Th8 en alles is in orde voor zwart. Maar wit is hem voor. 19. f2-f4 Dit is eerder gespeeld, maar met wits Td1 al op f1 en met het banale idee om gewoon terug te nemen op f4. Wits plan in deze partij is veel mooier. 19...e5xf4 20. e4-e5 Kg8-g7 21. e5xf6+ Dd8xf6 22. Pc3-e4 Df6-e7 23. Lg3-h4 g6-g5 24. Lh4xg5 Weer bijzonder fraai. 24...Lh6xg5 Na 24...Pxg5 is zowel 25. Pxg5 Dxg5 26. Pf3 gevolgd door g4-g5 als 25. Tdh1 zeer sterk. Maar ook nu volgt er een mokerslag. 25. Th2-h7+ Kg7xh7 26. Pe4xg5+ Kh7-h6 27. Dc2-h7+ Voor een mens is het echte werk in de voorafgaande moeilijke fase gedaan. Nu leunt hij achterover in de zekerheid dat zwart op de een of andere manier wel mat moet gaan. De computer blijft nauwkeurig en geeft hier aan dat 27. Th1+ mat in vijf is. 27...Kh6xg5 28. Dh7-g7+ Kg5-h4 29. Dg7-h7+ Kh4-g5 30. Dh7-g7+ Kg5-h4 31. Td1-h1+ Kh4-g3

jmhmMdMm

agmiehEM

MmMaMmMm

mMaGmMmM

MmGmMaGm

mMmMmMfM

GAMBImMm

mMFMmMmJ

32. Pd2-f1+ Ook hier en later nog een keer vindt de computer een veel sneller mat, maar voor de mens maakt het niet veel uit. 32...Kg3-f2 33. Th1-h2+ Kf2-g1 34. Dg7-c3 De7-e3+ 35. Pf1xe3 Kg1xh2 36. Pe3-f1+ Kh2-g1 37. Dc3-e1 Kg1-g2 38. Pf1-d2 Pf7-e5 39. Le2-f1+ Kg2-g1 40. Lf1-e2+ Kg1-g2 41. De1-f1+ Kg2-h2 42. Df1-f2+ Kh2-h3 43. Pd2-e4 Tf8-g8 44. Df2xf4 Zwart gaf op.