DE WEEK

Staat de wereld

aan de vooravond van een onheilspellende kettingreactie, met een oliecrisis als uitkomst? De voortekenen zijn omineus. Net als twee jaar geleden zijn de marges op de raffinage gedaald. Toen staakten bijna de raffinaderijen in de VS hun productie en teerden zij drastisch op hun voorraden in. Een acute schaarste ontstond, eerst bij benzine, daarna bij huisbrandolie. Dat dreef de prijzen op, en daarmee de olieprijzen – tot crisisgevaarlijke hoogtes. Clinton, verrast door de feiten, sprak de strategische voorraden, bedoeld voor oorlogsituaties, zelfs aan.

Dit keer zijn de marges nog kleiner. Sterker: ze zijn gedaald tot het laagste niveau in tien jaar. Dat zei deze week het Britse energieconcern BP.

Een zelfde kettingreactie als twee jaar geleden, maar heviger, ligt dus mogelijk in het verschiet. En de reactie kan nog heviger worden, doordat het verscherpte Israëlisch-Palestijnse conflict op zichzelf al de olieprijzen hoog houdt. De uitgangssituatie is dus slechter, en daarmee het perspectief onheilspellender.

Zouden ze in het Witte Huis, waar het van de oliedeskundigen wemelt, ongerust zijn geworden en daarom opeens voortmaken met het beslechten van dat conflict? Omdat de nakende kettingreactie afschrikwekkend is?

Alsof het aanvoelde

wat er mogelijk gaat komen, deed Shell een miljardenbod op het Britse Enterprise Oil – met vooral oliebelangen in de Noordzee, ver weg van het crisisgebied. Na twee mislukte overnames in de exploratie- en productiesfeer, Shells zwakke punt in z'n portfolio, heeft het energieconcern eindelijk weer beet. De overnamepremie is niet gering. Die wordt ruimschoots goedgemaakt door synergie, zegt Shell. Misschien. Maar als de overname echt zo aantrekkelijk is, heeft Shell dan geen slapende honden wakker geschud?

Saoedi-Arabië,

de grootste olieproducent ter wereld, deed als het ware het omgekeerde. Het kocht de petrochemiedivisie van het Limburgse DSM. Sabic, het Saoedische conglomeraat, dat voor het merendeel in handen van de Saoedische koninklijke familie is, deed daarmee de eerste overname in zijn bestaan. Vlaai!

De recessie wordt

voor de Duitsers voelbaar. Na het bouwconcern Holzmann is weer een onderneming met een grote naam op een haar na bankroet: vliegtuigbouwer Fairchild Dornier. In meerderheid Amerikaans, maar met het meeste personeel in Duitsland. En al wekenlang hangt het mediumconcern Kirch in de touwen. Voor bondskanselier Schröder nog een geluk dat de deelstaat van zijn verkiezingsopponent, Beieren, tot over de oren in dezelfde affaires zit. Recessiekandidaten.

De wereldwijde

beursmalaise blijft onder de zakenbanken slachtoffers maken. In New York ontsloeg Credit Suisse First Boston 300 medewerkers.

Bij Dexia Bank Nederland, voorheen Bank Labouchere en Kempen & Co, verdwijnt een derde van de werkgelegenheid. Ook omdat de klant een omstreden hoog rendement was beloofd.

Intussen gaan de

telecombedrijven, nog het hardst door de beursmalaise getroffen, door met hun giga-afschrijvingen. Het Amerikaanse Qwest verwacht alleen al in het tweede kwartaal zo'n 25 miljard dollar op zijn investeringen af te boeken.

Het Japanse telecombedrijf NTT leed een megaverlies wegens afboekingen op zijn vooral buitenlandse investeringen, waaronder KPN Mobile – het grootste verlies dat ooit een Japanse onderneming, de financiële wereld niet meegerekend, heeft geleden. Dochter NTT Docomo maakte om dezelfde reden voor het eerst in zijn bestaan verlies: KPN.

Docomo's partner

KPN heeft na Duitsland nu ook in Nederland i-mode geïntroduceerd. In Japan een succes zonder weerga, in Europa vooralsnog met scepsis begroet. Met i-mode is mobiel internetten mogelijk, waarbij het verschil met het tot nu toe geflopte Europese systeem (WAP) de uitgekiende combinatie met diensten is, van nieuws tot horoscopen. Misschien het beslissende verschil, in elk geval beslissend voor KPN, dat met i-mode misschien geschiedenis schrijft.

En mislukt i-mode, dan staat de hele telecomwereld straks met het peperdure UMTS, waarvoor i-mode de testcase is, de grootste flop uit de hele bedrijfswereld te wachten. Door een kettingreactie, die bij KPN begint. Maar ook dan schrijft KPN geschiedenis.