Bankschandaal in Spanje raakt de politiek

In Spanje dreigt een omvangrijk bankschandaal rond geheime rekeningen in belastingparadijzen in het buitenland. De Spaanse centrale bank opende deze week officieel een disciplinair onderzoek tegen de voormalige Banco Bilbao Vizcaya (BBV) die twee jaar geleden opging in de Spaanse bankreus BBVA, en zestien van haar voormalige topmanagers.

Onlangs kwam namelijk aan het licht dat de bank gedurende dertien jaar rekeningen aanhield in de fiscale paradijzen Jersey en Liechtenstein, ter waarde van 227,2 miljoen euro. De ontdekking van de geheime rekeningen ligt ook politiek uiterst gevoelig. BBVA heeft, samen met de grote bank Santander Central Hispano (SCH), een centrale plaats in Spanje's financieel-politieke machtsbestel.

In zijn verklaring concludeert de centrale bank dat er geen aanwijzingen zijn dat de geheime rekeningen ook zijn aangewend voor ,,illegale activiteiten''. Maar inmiddels is duidelijk dat 1,5 miljoen dollar is betaald aan de verkiezingscampagne van de huidige president van Venezuela, Hugo Chávez.

Ook zouden gelden zijn uitgekeerd in Mexico. En gisteren werd bekend dat Puerto Rico bij de Spaanse onderzoeksrechter Baltasar Garzón om inlichtingen heeft verzocht over mogelijke illegale activiteiten van de BBVA.

De grote Spaanse banken zijn de laatste tien jaar uitgegroeid tot een financiële factor van belang in Latijns-Amerika. In het geval van de Banco Bilbao Vizcaya is het bestaan van geheime rekeningen extra gevoelig, omdat de bank traditioneel goede banden onderhoudt met de socialistische partij en de Baskisch nationalistische PNV.

In de berichtgeving rond de kwestie werd in Spanje onmiddellijk opgemerkt dat voormalige BBV-bankiers, die thans topposities bekleden bij de meer regeringsgezinde bank Santander Central Hispano, niet in het onderzoek zijn betrokken. Bij de BBV zijn geheime rekeningen tevens reden voor extra aandacht omdat de bank zich ondanks herhaalde ontkenningen nooit geheel heeft kunnen vrijwaren van de verdenking een van de potentiële doelwitten te zijn van de afpersingscampagnes van de Baskisch-nationalitische terreurbeweging ETA. Maar de centrale bank sluit in zijn verklaring financiering ,,gerelateerd aan het terrorisme'' via de geheime rekeningen uit.

De Spaanse centrale bank is het onderzoek begonnen omdat de rekeningen tot dusver niet werden vermeld in de jaarrekeningen. De belangrijkste verdachten zijn de topbankiers van de BBVA en zijn voorganger. Een van hen is voormalig bestuursvoorzitter Emilio Ybarra. Hij trad vorig jaar december vervroegd terug uit het tweekoppige bestuur van de gefuseerde BBVA. Volgens zijn eerste verklaringen werden de geheime rekeningen gebruikt voor het kopen van participaties in de Mexicaanse bank Bancomer.