Wolfman en beervrouw

`Een berg is zo'n groot ding dat het niet te bevatten is,' schrijft Kerstin Ekman in haar nieuwste boek Oertekens. Deze wonderlijke, sprookjesachtige roman sluit aan het bij het eerdere Wolfshuid. De verbazing over de berg, zo'n gevaarte van steen, is kenmerkend voor de hele roman. Het is de verwondering van zowel de lezer als de personages. Ekman, die diep in de Zweedse bossen woont, heeft een onophoudelijke fascinatie voor de natuur. Dat is het verbindende element in haar werk. Die natuur, de bossen, de sneeuw, de meren, de sterren: alles is bezield bij haar.

Komen in eerdere romans nog herkenbare karakters voor, nu gaat ze een stap verder. Mensen hebben het veld geruimd voor `wezens'. Ze luisteren naar fantasierijke namen als Los, Plakker, IJzerstekel, Vlijmtand, Gloeioog, Spijkerpoot namen die door vertaalster Anna Ruighaver vindingrijk zijn gekozen. Het boek is puur symbolisch: terwijl de wolven en beren elkaar in de ruigheid betwisten, zoeken wolfman en beervrouw toenadering. Ze krijgen kinderen, en willen voor altijd bij elkaar blijven ondanks de onophoudelijke dreigingen van de boze buitenwereld.

Elk hoofdstuk begint met een tekening die veel weg heeft van een oeroude rotstekening. Daaronder staat, als in jongensboeken, een korte synopsis van de nieuwe episode, zoals: `Naar het licht. Het water brengt degene die noch vogel noch vis is, weer tot leven.' Of elders: `Het wordt strafbaar om het mooiste wat er bestaat te bezitten. Schim en Sjorba moeten vertrekken. Hun kinderen vinden de poort naar het onbekende en leren de duisternis kennen.' Beter dan welke weergave dan ook, die in dit geval snel iets zweverigs heeft, geven deze beschouwelijke zinnen goed weer waar het Ekman om te doen is. Zij wil het hogere, het bovennatuurlijke uitdrukken in de mythische wereld van wonderlijke halfwezens.

Oertekens is meer poëzie dan roman. Niet de verhaallijn boeit zozeer, evenmin het hoge `trollengehalte' – om het oneerbiedig te zeggen. Wat boeit is Ekmans onweerstaanbare kunst de natuur en de vogels en dieren daarin onvergetelijk te evoceren.

Kerstin Ekman: Oertekens. Vertaald door Anna Ruighaver. Bert Bakker, 220 blz. €14,95