Vajpayee lijkt grip op zijn `hindoefamilie' kwijt te zijn

De Indiase premier Vajpayee bracht gisteren een bezoek aan het door geweld geteisterde Gujarat.

Premier Atal Bihari Vajpayee moet gisteren na zijn eendaagse bezoek aan Gujarat een merkwaardige indruk hebben gekregen van de gewelddadigheden die in deze Indiase deelstaat hebben gewoed en tegen de duizend levens hebben gekost.

Het bloed en de stenen waren keurig onder de rode loper geveegd, schreef een krant. Enkele dagen voor het bezoek kon iedereen op televisie zien hoe twee van de tientallen kampen, waar enkele tienduizenden slachtoffers van de pogroms zijn ondergebracht, in alle haast werden opgeknapt: wc's werden gebouwd, tenten van nieuw linnen voorzien, ploegen ongediertebestrijders liepen langs de gemeenschappelijke badplaatsen om insecticiden te spuiten, verband van gewonden werd gewisseld, medicijnen verstrekt en soms zelfs kleine hoeveelheden geld.

De mensen die in deze twee kampen bivakkeren, zagen het cynisme van deze onverwachte zorg niet en vonden dat ze gewoon geluk hadden dat de premier juist naar deze kampen kwam. Zelfs de hoogst verantwoordelijke in de deelstaat, chiefminister Narendra Modi, zag geen wrangheid in de plotselinge activiteiten om Vajpayee te imponeren.

Narendra Modi is hoe dan ook geen politicus die zulke gevoeligheden begrijpt. Toen de hindoes een maand geleden begonnen met hun wraak, nadat moslims in de stad Godhra een trein met hindoepelgrims in brand hadden gestoken, maande hij niet tot rust en orde, maar zei hij dat op elke actie nu eenmaal een reactie volgt.

Politie-inspecteurs die op de hindoe-meutes hadden laten schieten om moslims te beschermen, werden door hem overgeplaatst. Hij noemde het een `promotie'. En van het onderzoeksrapport van de nationale mensenrechtencommissie, waarin hij fel werd aangeklaagd wegens zijn laksheid en partijdigheid, daarvan vond hij dat het eenzijdig was, omdat de gevoelens van hindoes niet in aanmerking waren genomen. Narendra Modi is namelijk een hardliner binnen de hindoe-nationalistische partij BJP, waartoe ook premier Vajpayee behoort.

Vraag is of premier Vajpayee zich werkelijk heeft laten imponeren, na zijn bezoek aan de twee `modelkampen' en de afgebrande trein in Godhra. Hij zag er verslagen en bedroefd uit. Hij had met slachtoffers gesproken, maar de verhalen over de verschrikkingen die waren begaan, kende hij al: hoe mensen waren doodgestenigd, vergast en verbrand. Een dag voor zijn komst werd een moslimfamilie van vijf levend verbrand in hun huis en een moslimman in stukken gehakt omdat hij getrouwd was met een hindoevrouw.

In zijn rede gisteravond zei Vajpayee dat hij zich diep schaamde en dat het nu eens afgelopen moest zijn met deze gekte. Maar het klonk zwak. Het is een zwak geluid van een ernstig verzwakte leider. Niet alleen heeft zijn partij de laatste tijd de ene regionale verkiezing na de andere verloren, Vajpayee heeft ook geen greep meer op de `Sangh Parivar', de `familie' van hindoe-organisaties. De meer extremistische delen van de familie, zoals de `Wereld Hindoe Raad', hebben zich van Vajpayee afgekeerd en organiseren acties die overal resulteren in slachtpartijen, met name onder moslims.

Premier Vajpayee lijkt de regie te zijn kwijtgeraakt. Van hem bestond het beeld dat hij naar buiten toe met zachte stem sprak, maar intussen de touwtjes in zijn `familie' van hindoe-organisaties stevig in handen hield. De touwtjes lijken hem te zijn ontglipt.