At your service

Onafhankelijke commissarissen en accountants zijn de waakhonden in elke onderneming waar de aandeelhouders noodgedwongen op afstand staan van de directie.

Zelfs grote beleggers, zoals pensioenfondsen of levensverzekeraars die tientallen miljarden euro's te beleggen hebben, kunnen bij beursgenoteerde ondernemingen niet maandelijks de handel en wandel van de directie en de financiële stand van zaken controleren. Zij missen de mankracht, en soms ook gewoon de expertise. Beleggers moeten vertrouwen op het scherpe verstand en desnoods de scherpe tanden van commissarissen en accountants die beide op hun eigen wijze bedrijfsdirecteuren in toom moeten houden.

De accountants gaan, na het Amerikaanse Enron-schandaal dat huisaccountant Andersen in zijn val heeft meegesleept, graag akkoord met nieuwe regels om de uitbraak van scepsis over hun onpartijdigheid weer de kop in te drukken.

En de commissarissen? Zij worden in Nederland geacht de belangen van de hele onderneming te behartigen en hun status als wijze man (m/v) sluit afhankelijkheid van enige partij natuurlijk bij voorbaat uit. Op papier tenminste. De praktijk is weerbarstiger. De Amerikaanse ondernemingspraktijk, waarin commissarissen met adviescontracten en optieregelingen als cheerleader voor de directie fungeren, blijkt aantrekkelijk.

Recent besloten de commissarissen van het vastgoedfonds Rodamco North America zichzelf naast hun reguliere beloning nog een extra vergoeding uit te keren bij de succesvolle afronding van de overname van Rodamco's bezittingen. Een ongebruikelijke feestoelage waar diverse grote beleggers, zoals ABP en Shell pensioenfonds, op de laatste aandeelhoudersvergadering tegen stemden.

Bij uitzendbureau Vedior combineert de vorig jaar oktober benoemde commissaris P. Kaminsky haar controlerende rol met die van adviseur voor Amerikaanse dochterbedrijven van Vedior. Haar advieswerk levert 7.500 dollar (8.475 euro) op.

Bij Versatel, exploitant van een glasvezelkabelnetwerk, is commissaris J. Mohaupt tevens de adviseur bij de financiële sanering die de toekomst van het verliesgevende bedrijf moet zekerstellen. Dit advieswerk kost meer dan de drie maanden die Versatel aanvankelijk had verwacht. Het contract van Mohaupt is dan ook verlengd. Ook de aard van de succespremie is veranderd. Hij zou bij een geslaagde reddingsoperatie tussen 250.000 en 500.000 euro krijgen. De schuldeisers die mee moeten doen eisten zelf echter meer geld, en nu krijgt Mohaupt geen geld, maar 700.000 Versatel-aandelen. Huidige waarde: 322.000 euro.