Vromm

Hoe lang nog tot de verkiezingen? Een kleine zes weken. Als ik in het campagneteam van de PvdA of de VVD zat, zou het koude zweet me allang zijn uitgebroken. De peilingen worden iets minder ongunstig, maar ze voorspellen nog altijd een rampzalige uitslag. Fortuyn zweeft nog steeds rond de twintig zetels. Wat te doen?

Dagelijks worden er nieuwe leden aan de campagneteams toegevoegd, maar vooralsnog heeft dat niet tot nieuwe ideeën geleid. Kijk maar naar de campagneplannen op de websites: het is hier een lezinkje, daar een debatje, en af en toe een andries kneveltje.

In Groningen stonden gisteren Melkert en Dijkstal tegenover elkaar. Zal ik er heengaan, vroeg ik me 's middags af. Een onzichtbare hand hield me tegen. Die hand zei (sommige handen kunnen spreken): ,,Je gaat toch niet een dag van je leven vergooien aan een voorspelbaar debat?''

Ik zette even teletekst aan, terwijl ik nog met mijn hand in gesprek was. Opeens kwam ik langs het vragenuurtje in de Tweede Kamer. Ik kijk er zelden aandachtig naar, omdat er normaliter weinig opzienbarends gebeurt. Maar nu was er écht iets aan de hand. Het was opeens, zoals het hoort, een vragenvuurtje geworden. Over Pronk en Srebrenica.

Wie maakte het verschil? Niet Rosenmöller, niet Marijnissen. Zij deden wat er conform hun rol van hen wordt verwacht: het vuurtje opstoken.

Het verschil was Wim Kok. Dit was een andere Kok. Misschien wel de ware Kok. Hoeveel uren van mijn leven heb ik Kok in actie gezien? Heel wat, zo langzamerhand, want hij heeft een lange carrière in het openbare leven achter de rug. Toch geloof ik niet dat ik hem eerder zó emotioneel heb gezien. Hij beefde van woede, en zijn gezicht nam steeds meer de kleur aan van zijn omstreden coalitiekabinet.

Zó trok hij ten strijde tegen Jan Marijnissen, als debater een van de lastigste tegenstanders in de Kamer. Kok liet zich niet tarten. Hij sloeg terug, en zo hard dat Marijnissen zich op het laatst kermend probeerde te bevrijden. Hij had maar een gewone vraag gesteld, en nu kreeg hij opeens van alles over zich heen... Pronk zélf moest er ook aan geloven. De minister van Vromm, zei Kok, en hij balde al zijn minachting in dat woordje het klonk nu als fróm, van frommelen.

En opeens zag ik het licht voor het vertwijfelde campagneteam van de PvdA. Wie Marijnissen kan verslaan, kan ook Fortuyn verslaan. Kok zal voorop moeten in de strijd. Nog vandaag moet er een faxje naar Fortuyn: Kok wil een tv-debat met u. Over die paarse puinhopen van de afgelopen acht jaar. Kok neemt het niet langer: de gemakkelijke verwijten, de slechte oplossingen. Het mogen ook twee debatten worden, of drie. Kom maar op.

Fortuyn zal het niet durven. Hij durft zich überhaupt nauwelijks meer te verroeren. Hij koestert zijn voorsprong en hoopt dat niemand het hem tot 15 mei al te lastig zal maken. Maar als hij het debat blijft ontlopen, gaat het hem stemmen kosten.

Méér Kok dus bij de PvdA. En de VVD? Meer Zalm.