Nederland sceptisch over succes i-mode

KPN introduceert vandaag in Nederland i-mode. De scepsis over `internet op het mobieltje' is groot. Heeft KPN goud in handen? Het is erop of eronder.

Eerst zien, dan geloven. Want de jongste poging om `internet op het mobieltje' van de grond te krijgen, stuit bij velen nog op scepsis. Vanochtend lanceerde KPN in Nederland i-mode, een geavanceerd mobiel informatiesysteem. Het telecombedrijf moet veel uitleggen. Consumenten willen weten wat je er aan hebt, beleggers willen weten of het wat oplevert.

De telecomsector heeft jarenlang hoog van de toren geblazen over de zegeningen van mobiel internet. Europa's eerste versie, WAP, mislukte. Het systeem was langzaam en onaantrekkelijk: plaatjes waren klein en zwart-wit. De tweede versie, WAP met de snellere GPRS-techniek, slaat ook nog niet echt aan. En WAP op de snelste techniek, UMTS, heeft ondanks de miljarden aan investeringen in vergunningen nog een geheel ongewisse toekomst voor zich.

I-mode daarentegen is in Japan een bewezen succes. Het is betrekkelijk snel, heeft een kleurenscherm en is alleen al qua uiterlijk een flinke stap vooruit.

Volgens Ginus Tiemessen, directeur van telefoonwinkel Belcompany, hangt net als in Japan het succes van i-mode vooral af van de diensten die zullen worden aangeboden. `Leuke' diensten, zoals chatten, ringtones, erotiek, dating door middel van foto's, horoscopen. En informatieve diensten, zoals nieuws, stadsplattegronden, e-mail. De prijs van het i-modetoestel (zo'n 250 euro) vormt geen belemmering. Voor een `gewone' mobiele telefoon betalen jongeren tegenwoordig al grif ,,300 à 400 gulden'', zegt Tiemessen.

De diensten moeten goed zijn. Ze moeten beschikbaar zijn. En ze moeten het liefst massaal beschikbaar zijn. De eerste tekenen zijn voor KPN bemoedigend, In Duitsland, waar KPN i-mode pas twee weken geleden introduceerde, hebben zich inmiddels twintig partners van naam aangemeld die via i-mode diensten willen aanbieden.

Europa is natuurlijk geen Japan. De invoering van pc's in Japan werd belemmerd door uitzonderlijk hoge telefoontarieven. I-mode is veel goedkoper. Voor Japanners is i-mode als het ware een surrogaat-pc. Maar kan het succes – een kwart van de Japanse bevoking heeft intussen i-mode – wel helemaal worden toegeschreven aan zulke verschillen? Als zich de komende maanden akelig weinig klanten melden voor KPN's i-mode, dan luidt het antwoord op die vraag `ja' en ziet de toekomst er voor KPN dodelijk somber uit. Maar als de verkoop wel op gang komt, heeft KPN goud in handen.

Docomo weet als geen ander dat Europa ,,een ander verhaal is'', vertelt Thorsten Dirks, lid van de raad van bestuur van E-plus, KPN's dochter in Duitsland. De Japanners wilden i-mode aanvankelijk in heel Europa lanceren. Ze probeerden bedrijven in andere landen overhalen om mee te doen met i-mode. ,,Dit bleek in de praktijk heel moeilijk'', aldus Dirks. Bedrijven die werden benaderd, zoals Telecom Italia Mobile (TIM), wilden eerst een voorbeeld zien. Docomo kwam al snel tot de conclusie dat pogingen om Europese telecombedrijven op één lijn te krijgen een snelle introductie van i-mode in de weg stonden. Docomo besloot daarom i-mode via zijn KPN-bruggenhoofd te lanceren. ,,I-mode in Europa is [nu voor Docomo] een lokaal spel'', zegt Dirks.

Fabrikanten van mobiele telefoons, die vrijwel allemaal met stagnerende verkoopcijfers kampen, hopen op succes voor KPN. Sony Ericsson komt in het derde kwartaal met een toestel dat zowel i-mode als WAP (op GPRS) ondersteunt, aldus een woordvoerder. Motorola volgt aan het einde van het jaar. Nokia houdt voorlopig de boot af. Docomo heeft toegezegd dat het zijn gesloten programmeertaal `i-html' binnenkort zal inruilen voor de voor ieder vrij toegankelijke taal `x-html'. Voor x-html zal Nokia wel toestellen fabriceren. Op korte termijn kan KPN last ondervinden van de afzijdigheid van de marktleider met zijn grote naamsbekendheid.

KPN schuift alle scepsis niet hooghartig terzijde. Topman Ad Scheepbouwer sprak onlangs in bescheiden bewoordingen over i-mode. De doelstellingen voor i-mode zijn conservatief: KPN streeft de komende twaalf maanden naar een miljoen gebruikers in België, Duitsland en Nederland. KPN probeert geen overspannen verwachtingen te scheppen. En dat, zeggen de sceptici, is verstandig in een markt die zichzelf met kleurige toekomstscenario's en gigantische investeringen in het ongewisse UMTS in de malaise heeft gestort.