Lage winsten kosten staat 0,8 mld euro

De lagere resultaten van het Nederlands bedrijfsleven bezorgen de schatkist een fikse tegenvaller. Alleen al KPN, Philips en ING betalen dit jaar 1,2 miljard euro minder winstbelasting in Nederland dan het afgelopen jaar.

Het ministerie van Financiën zegt dit jaar per saldo 0,8 miljard euro minder winst- of vennootschapsbelasting te verwachten. Vanmiddag wordt de Tweede Kamer geïnformeerd over een tegenvaller bij de rijksinkomsten (belastingen en premies) die in totaal 3,4 miljard euro omvat. De tegenvaller bij de belastingen wordt voor de helft veroorzaakt door de 0,8 miljard euro aan lagere opbrengst van de winstbelasting, voor de andere helft door tegenvallers bij andere belastingen. Verder zullen de premie-inkomsten 1,7 miljard euro lager uitvallen.

De 25 grootste bedrijven op de Amsterdamse beurs betalen dit jaar – in binnen- en buitenland – 14,5 miljard euro aan belasting, tegen 20,9 miljard euro een jaar eerder. Bij lagere resultaten wordt minder winstbelasting (in Nederland 35 procent van de winst) betaald, terwijl bij verliezen eerder betaalde belasting deels wordt terugbetaald.

Philips bijvoorbeeld, dat over 2001 een verlies van 2,6 miljard boekte, verwacht van de Nederlandse fiscus 190 miljoen terug. Over het resultaat van 2000 werd nog 397 miljoen euro betaald. Wereldwijd krijgt het elektronicaconcern 421 miljoen euro terug. Over de recordwinst uit 2000 (9,6 miljard euro) betaalde Philips nog 570 miljoen euro belasting.

KPN is vorig jaar met de belastingdienst overeengekomen dat het telecombedrijf de verliezen in Duitsland, van dochter E-Plus, in Nederland mag compenseren. KPN zag de belastinguitgaven mede daardoor teruglopen van 318 miljoen naar 11 miljoen euro. Bij bank en verzekeraar ING liep de nettowinst terug van 11,9 miljard naar 4,6 miljard euro vorig jaar. Deze daling zorgde ervoor dat de aanslag met bijna 700 miljoen euro terugliep tot 1,2 miljard euro. ING hoeft in Nederland 269 miljoen euro minder aan belasting te betalen.

De grootste daling van winstbelasting komt voor rekening van Shell dat zijn winst met 18 procent zag dalen. Het olieconcern betaalt over het afgelopen jaar 8,7 miljard euro aan de fiscus, tegen 11,3 miljard een jaar eerder. Het bedrijf maakt niet bekend wat de belastingbijdrage in Nederland is, maar een woordvoerder stelt wel dat de aanslag van de Nederlandse fiscus grotendeels gelijk is gebleven.

De belastingbetaling door de 25 grootste beursfondsen is tegenover het voorgaande jaar met ruim 30 procent gedaald tot 14,5 miljard euro. Van dit bedrag neemt Shell ruim de helft voor zijn rekening. Zonder Shell resteert een belastingbetaling door de andere grote beursfondsen van 5,8 miljard euro, een daling van een kwart.

Voor de rijksbegroting vormt de vennootschapsbelasting een grote inkomenspost. Op een totale belastinginning van 110 miljard euro, rekende Financiën dit jaar op ruim 19,1 miljard euro aan winstbelasting.