Kok neemt afstand van Srebrenica-uitspraak Pronk

Premier Kok heeft gisteren in de Tweede Kamer afstand genomen van PvdA-minister Pronk (VROM). De premier bestempelde Pronks uitlating vorige week dat ,,de politiek heeft gefaald'' rond de val van Srebrenica in 1995 als ,,onjuist'' en ,,onverstandig''.

Tijdens het wekelijkse vragenuurtje zei de premier dat Pronk, in een recent vraaggesprek met het tv-programma Nova, ,,op buitengewoon pijnlijke wijze vooruitloopt'' op een gezamenlijke gedachtenwisseling in het kabinet over het rapport over Srebrenica dat het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) woensdag uitbrengt. Het kabinet, zo zei de premier, zal enige tijd en meerdere vergaderingen nodig hebben om na de publicatie van het rapport vast te stellen of de politiek, en meer speciaal het kabinet, ,,op een zodanige wijze heeft gefaald dat er sprake is van een foutief nalaten of handelen''.

In een door Kok af en toe zeer vinnig gevoerd debat met onder andere Rosenmöller (GroenLinks) en Marijnissen (SP) weigerde de premier om aan de uitspraken van de minister van VROM verder consequenties te verbinden.

Hij noemde Pronks uitlatingen temeer ,,onverstandig'' omdat ze samenvielen met een publicatie van het Interkerkelijk Vredesberaad (IKV) vorige week waarin scherp werd geoordeeld over het handelen van het kabinet bij de val van Srebrenica in 1995. Op de wekelijkse vergadering besloot de ministerraad vorige week niet in te gaan op de IKV-uiting en te wachten op de NIOD-publicatie, waaraan vijfeneenhalf jaar is gewerkt.

Pronk was vorige week niet aanwezig bij de ministerraad wegens verblijf in het buitenland. Dat hij toch verklaringen terzake had afgegeven had de premier, naar hij zei, ,,volkomen verrast''. ,,Als hij mij tevoren gevraagd had of het verstandig was, had ik negatief geadviseerd'', aldus de premier. In het voorbijgaan gaf Kok overigens wel een kwalificatie aan de IKV-publicatie. Hij noemde deze ,,zeer eenzijdig en met de wijsheid van nu geschreven''.

Pronk, die ook deel uitmaakte van het kabinet Kok-I ten tijde van de val van Srebrenica, heeft zich al eerder als een dissident binnen het kabinet in deze zaak laten kennen. Zo was hij de eerste minister die in 1995 van ,,genocide'' sprak, op een moment dat de grootscheepse wreedheden nog nauwelijks tot de rest van de Haagse politiek waren doorgedrongen. [Vervolg SREBRENICA: pagina 2]

SREBRENICA

Kok haalt uit naar Marijnissen (SP)

[Vervolg van pagina 1] 1Desgevraagd ging Kok in op de vraag, of Pronks uitlatingen gebaseerd zijn op kennis van de inhoud van het NIOD-rapport. Volgens de premier is dat niet goed mogelijk, daar tot nu alleen ambtenaren van de ministeries van Algemene zaken, Defensie, Buitenlandse zaken en Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen inzage hebben in het 3.500 pagina's tellende onderzoek. Ambtenaren van Pronks ministerie van VROM zijn daar niet bij, constateerde de premier. Voor verdere vragen hieromtrent verwees Kok naar Pronk zelf.

Bijzonder heftig werd het debat gisteren in de Tweede Kamer toen Jan Marijnissen van de Socialistische Partij (SP) betoogde, het helemaal eens te zijn met de uitlatingen van Pronk. De premier, rood aanlopend, verweet toen de SP goedkope afzijdigheid, door haar herhaalde afwijzing van Nederlandse deelname aan internationale vredesoperaties.

,,Ik wil afrekenen met degenen die menen dat rechtsorde, menselijkheid en menselijke verhoudingen in Europa zijn gediend met afzijdig blijven'', beet Kok de SP-voorman toe. Er waren enkele zakelijke vragen van PvdA-fractievoorzitter Melkert over het tijdstip van een kabinetsreactie over het NIOD-rapport voor nodig om de premier zijn kalmte te laten hervinden.

www.nrc.nl:

Dossier Srebrenica