Geweld in het Midden-Oosten

New York Times

Iemand moet de politieke dynamiek veranderen voordat het geweld Israël verteert en niets heel laat van de nationale aspiraties van de Palestijnen. De enige wereldleider met het gezag en de invloed om op dit gevaarlijke moment echt iets uit te richten, is president George W. Bush. Bush wíl de Amerikaanse betrokkenheid misschien wel niet vergroten, maar hij heeft geen keus. Samen met andere regeringen ter plaatse en in de wereld als geheel moet de regering-Bush werken aan een nieuwe diplomatieke opening. [...]

Ariel Sharon lijkt vastbesloten om alleen met militaire middelen een einde aan het terrorisme te maken. Sharon moet de veiligheid van Israël verdedigen. Maar het Palestijnse geweld zal niet ophouden als hij alleen maar tanks naar de Westelijke Jordaanoever en Gazastrook stuurt. [...]

Het Witte Huis dient er bij Israël op aan te dringen dat het zich terugtrekt uit Ramallah en andere steden op de Westelijke Jordaanoever. Zinni moet Sharon oproepen om in te stemmen met een duidelijke koppeling tussen de veiligheidsmaatregelen van het plan voor een staakt-het-vuren dat vorig jaar is opgesteld door CIA-directeur George Tenet, en de meer politieke elementen van de onderhandelingsroute die is voorgesteld door oud-senator George Mitchell. [...] Het kader waarop de vredesbesprekingen van de laatste jaren berustten, het Oslo-akkoord van 1993, is door het geweld nagenoeg weggevaagd. Maar één wezenlijk element is nog behouden en moet behouden blijven het uiteindelijke vooruitzicht van Oslo op twee afzonderlijke staten, een joodse en Palestijnse , die in vrede samenleven. De Israëlische en Palestijnse leiders zeggen dat ze nog altijd in die oplossing van twee staten geloven, ook al geloven ze inmiddels niet meer in elkaar. Om hen weer aan de praat te krijgen is eendrachtige hulp van buiten nodig.

Financial Times

Ariel Sharon heeft zich in een militair avontuur gestort dat schrikbarende gelijkenis vertoont met zijn onzalige inval in Libanon van 1982. [...] Twintig jaar geleden zwoer Sharon als minister van Defensie de terroristische infrastructuur van de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie onder leiding van Yasser Arafat te verdelgen, in een offensief dat naar hij beloofde maar enkele dagen zou duren. Maar zijn strijdkrachten trokken helemaal op tot Beiroet en sloegen drie maanden lang een beleg voor die stad. Arafat en de PLO werden uit Libanon verdreven, maar uit het oorlogspuin verrees een dodelijke vijand voor Israël: de Libanese sjiietische groepering Hezbollah. Israël belandde achttien jaar in een moeras waar pas een eind aan kwam toen het zich in mei 2000 eenzijdig terugtrok. De Israëlische premier heeft nu weer de oorlog verklaard aan het terrorisme, ditmaal tegen de Palestijnse Autoriteit van Yasser Arafat, die wordt beschuldigd van steun aan zelfmoordaanslagen. Israëlische functionarissen spreken van een bezetting van drie à vier weken van gebieden waaruit Israël zich als onderdeel van de vredesakkoorden van Oslo uit 1993 heeft teruggetrokken. Maar ze zeggen ook dat het offensief zal duren totdat het `terrorisme is verdelgd'.

In een conflict dat alleen is op te lossen door een politieke regeling die een eind maakt aan de bezetting, is deze strategie een vertwijfeld en misplaatst vertoon van militaire macht. [...] Een ware vriend van Israël zoals de VS ongetwijfeld willen zijn [...] zou krachtig ingrijpen om Sharon te weerhouden van een militair avontuur dat domweg tot nog meer geweld zal leiden. [...] De tegenstrijdigheden in de Amerikaanse houding zijn te wijten aan een vermenging van de crisis in het Midden-Oosten met de mondiale oorlog tegen het terrorisme. Maar dit conflict maakt deel uit van een geschil dat al meer dan vijftig jaar oud is en dat ook volgens de VS moet eindigen met de vestiging van een levensvatbare Palestijnse staat.

The Guardian

De handelwijze van Israël op de Westelijke Jordaanoever heeft maar weinig echte voorstanders, ook in Israël zelf. Misschien is het gevolg dat na verloop van tijd de aanslagen op Israël iets afnemen, doordat er steeds meer organisatoren van dergelijke aanslagen worden gearresteerd of gedood. Wellicht leidt het tot een soort onthoofding van het Palestijnse optreden als Yasser Arafat wordt gedood of tot ballingschap wordt gedwongen of bewogen. Maar in geen van beide gevallen zou de uitwerking blijvend zijn. Wel blijvend zou een verdere verheviging zijn van de haat tussen het Israëlische en het Palestijnse volk. [...] Zo kan Sharons roekeloze inzet van de Israëlische strijdkrachten in de Palestijnse gebieden alleen maar naargeestige gevolgen hebben. Dit wordt alom erkend in een groot deel van de Israëlische pers, waarbij vooraanstaande commentatoren tot de slotsom komen dat het huidige optreden uiteindelijk als een boemerang zal werken in de vorm van nog meer dodelijke aanslagen, en zelfs van een uitbreiding van de oorlog naar Libanon of Jordanië. [...] De kern van de huidige toestand is dat Israël een leider heeft die niet van zins is de Palestijnen werkelijk een staat te gunnen, al is hij misschien bereid een paar lachwekkende stedelijke gebiedjes met die naam te tooien.

The Independent

Zelden lijkt de Palestijnse leider Yasser Arafat de laatste jaren fysiek meer gevaar te hebben gelopen dan op het ogenblik, belegerd in zijn eigen hoofdkwartier in Ramallah, omgeven door Israëlische tanks en beschoten met granaten. Maar zelden ook is Arafat onmisbaarder geweest. De Palestijnen hebben geen andere duidelijke leider klaarstaan. De Israëliërs hebben iemand nodig om persoonlijk de schuld te geven van de dodelijke aanslagen op hun burgers. En de mogelijke vredestichters uit de Verenigde Staten en Europa moeten met twee partijen kunnen praten om hun steeds gemankeerder pogingen nog enige kans van slagen te geven. [...] Het onmiddellijk doel van het Israëlische optreden [...] is duidelijk: om het werk te doen dat Arafat volgens Israël heeft nagelaten en de activiteiten van anti-Israëlische terroristen te beteugelen. Elke regering van een land dat dagelijks tientallen van zijn burgers ziet omkomen door zelfmoordaanslagen, heeft de plicht in te grijpen om verdere schade te voorkomen. [...] Zonder opvolger of rivaal in zicht, is Yasser Arafat aan Palestijnse kant de enige gesprekspartner met de vereiste status. Het is onrealistisch om te hopen dat er zomaar een gematigde figuur met een brede aanhang onder de bevolking klaarstaat om hem op te volgen. Zijn dood of afzetting zou in het gunstigste geval leiden tot verwarde machtsverhoudingen en in het ongunstigste geval tot een overname van de Palestijnse Autoriteit door de extremisten van Hamas met gevolgen die Israël en het gebied als geheel dienen te vrezen.

Frankfurter Allgemeine

Arafat zit, politiek vernederd, beroofd van zijn bewegingsvrijheid, in een bunker in Ramallah en bidt tot Allah hem de martelaarsdood te laten sterven. Dat is een nauwelijks verhulde oproep aan zijn volk nog meer zelfmoordaanslagplegers tegen Israël in te zetten.

Schijnbaar blind en doof voor hun omgeving lijken Sharon en Arafat zich in een laatste gevecht te storten. De Israëlische regering wil Arafat uitschakelen omdat ze hem niet meer bereid en in staat acht vrede tot stand te brengen. De Palestijnen willen met hun tot terreuroorlog uitgebreide intifada laten zien dat hun verzet tegen bezetting en hun verlangen naar een eigen staat ook niet door de methodes van Sharon gebroken kunnen worden.

Misschien is juist deze rechtstreekse confrontatie met haar moorddadige gevolgen de enig overblijvende kans: geen externe bemiddelaar kan op het ogenblik de Arabieren of de Israëliërs enig optimisme bieden, niemand is bereid hun een deel van de last voor hun eigen lot af te nemen. De Palestijnen riskeren de verdrijving uit hun steden (transfer) of een bestaan in een door Israëlische soldaten bewaakt getto dat Westelijke Jordaanoever heet. Aan de andere kant van het doolhof zou dan het andere getto liggen dat Israël heet. Veiligheid door prikkeldraad zou voorlopig wel eens de enige realistische kans kunnen zijn om een eind te maken aan het doden in het Midden-Oosten.

Süddeutsche Zeitung

(Bush heeft) de keuze tussen twee kwaden. Of hij roept Sharon keihard tot de orde, en neemt daarbij de triomf van de Palestijnen op de koop toe en riskeert vervreemding van zijn strategische partner Israël. Deze koers zou ook de eigen antiterreur-strategie ongeloofwaardig maken: wie voor zichzelf volledige vrijheid van handelen tegen het terrorisme opeist, moet die ook toestaan aan anderen, ook al zijn er verschillen in de uitingsvorm van terreur. Of Bush laat zich definitief door de regering-Sharon inpalmen en verliest op lange termijn de kans op effectieve bemiddeling, offert de antiterreur-alliantie met de Arabische staten op en riskeert een langdurige terreur- en guerrilla-oorlog in het Midden-Oosten die Amerika uiteindelijk misschien met eigen troepen ter bescherming van Israël zou moeten oplossen.