Geen skireizen voor boeven meer

Toen de burgemeester van het Franse Sevran een einde maakte aan gratis skivakanties voor criminele jongeren werd hij gemolesteerd.

,,Niet overdreven moedig, maar wel vastberaden'', omschrijft Stéphane Gatignon zichzelf. De burgemeester van Sevran, een vijftigduizend inwoners tellend stadje ten noorden van Parijs, werd onlangs gemolesteerd door een groep jongeren. Over de reden lieten zijn belagers geen misverstand bestaan. Hij had het even daarvoor bestaan een einde te maken aan de traditie om criminele jongeren op skivakantie te sturen. Hij kent zijn aanvallers, omdat ze al eerder verhaal kwamen halen op het stadhuis, en heeft er alle vertrouwen in dat ze alsnog worden opgepakt.

In zijn werkkamer in het centrum van de stad, waar het verkeer luidruchtig langsdendert, noemt Gatignon de aanval op zijn persoon een kwestie van gewenning. ,,Ze moeten wennen aan de nieuwe situatie, waarin zij, anders dan voorheen, niet langer de dienst uitmaken. De wethouder Jeugdzaken van mijn voorganger schreef gewoon een cheque uit als ze langskwamen. Dat was niet typerend voor het vorige gemeentebestuur alleen: in tal van andere Franse steden worden oproerkraaiers en criminele jongeren op deze of soortgelijke wijze zoet gehouden. Maar het is naar mijn mening vragen om moeilijkheden. Wie zin in vakantie heeft wordt aangemoedigd om zich te misdragen. Wangedrag hoort niet beloond te worden. Ik ben tot veel bereid om de sociale rust te laten terugkeren in deze stad, maar ik weiger die te kopen.''

Gatignon (31), lid van de communistische partij, is de jongste burgemeester van Frankrijk. Hij dacht te weten waaraan hij begon, toen hij het bestuur van de stad na de gemeenteraadsverkiezingen van maart vorig jaar overnam van de zeer rechtse RPF, de partij van oud-minister van Binnenlandse Zaken Charles Pasqua. De werkelijkheid bleek `rauwer'.

Sevran is berucht om zijn cités, aan de stadsrand gebouwde flatwijken met hoge werkloosheids- en criminaliteitscijfers. In één daarvan, het in het noordelijke deel gelegen Les Beaudottes, bevindt zich een treinstation dat van de SNCF, de nationale spoorwegen, een point noir, een zwarte stip, heeft toebedeeld gekregen, een kwalificatie die aan de onveiligste stations is voorbehouden.

Sevran-Les Beaudottes is het eerste station op de lijn RER-B die van het vliegveld Roissy naar het Gare du Nord in Parijs voert, reden waarom het geliefd is bij criminelen. Dagelijks worden er reizigers beroofd en in elkaar geslagen. In oktober vorig jaar reed een groep jongeren een auto de toegangshal binnen, die zij vervolgens in brand staken. Het station was net voor meer dan een miljoen euro gerenoveerd en van beveiligingsinstallaties voorzien. Vlak naast het station werd ook Gatignon gemolesteerd. Hij had zojuist een winkelier bezocht die slachtoffer was van racket, afpersing.

,,Ik had me niet ten volle gerealiseerd dat Les Beaudottes een no–go area is'', zegt Gatignon. ,,Een paar scholen, met buitengewoon moedige leerkrachten, houden als enige overheidsdienst nog stand tegen het voortdurende geweld en de racket. [Vervolg SEVRAN: pagina 5]

SEVRAN

Treurig lot van Les Beaudottes

[Vervolg van pagina 1] ,,Zelfs de posterijen en het elektriciteitsbedrijf kwamen er niet meer, omdat medewerkers bij toeval drugs aantroffen in brievenbussen en meterkasten en bedreigd werden'', zegt Gatignon. ,,Ook het kantoor van de sociale dienst is er sinds lang vertrokken, busdiensten werden gestaakt en de politie liet zich er niet zien. Het is een wijk waar het recht van de sterkste geldt en waar een paar familie-clans, gespecialiseerd in autodiefstal en drugshandel, de wet voorschrijven.''

Zoals in zoveel andere Franse steden stammen de cités van Servan uit de jaren zeventig, toen het inwonertal in korte tijd bijna verdubbelde. Net als bijvoorbeeld de Bijlmermeer kenmerken Les Beaudottes en de flankerende wijken Pont-Blanc en Rougemont zich door veel groen en een royale planologische opzet. Maar in de bij nadere beschouwing verwaarloosde gebouwen woont meer dan de helft van de werklozen van de stad, een aandeel dat explosief toenam na sluiting van de middenin de stad gelegen fabrieken van Kodak-Pathé, in 1995. Ook het 13,5 hectare grote fabrieksterrein, waarop het vorige stadsbestuur woningen wilde bouwen, bleek een onaangename erfenis, nadat door Gatignon geïnitieerd onderzoek ernstige bodemvervuiling aan het licht bracht.

De burgemeester wil nu op het terrein een stadspark aanleggen, een stadion en sportvoorzieningen. Zijn ambtenaren hebben inmiddels een dik rapport geschreven over de onveiligheid van de stad, waarin iedere oorzaak vergezeld gaat van aanbevelingen voor concrete oplossingen en een dwingend tijdschema voor de realisering daarvan. Vorige maand werd dit `lokale veiligheidscontract' mede-ondertekend door Marylise Lebranchu, de minister van Justitie.

Gatignon zegt lid te zijn van de communistische partij, omdat hij `in de eerste plaats humanist' is en tegen `ongebreidelde mondiale liberalisering'. In termen van links-rechts zegt hij niet te denken, al hoopt hij dat premier Lionel Jospin de presidentsverkiezingen wint. ,,Zowel linkse als rechtse besturen hebben in het verleden in deze stad fouten gemaakt. Maar de vorige burgemeester heeft Les Beaudottes en de twee flankerende wijken bewust aan hun treurige lot overgelaten. Hij heeft niets gedaan om de heerschappij van die paar families te breken. Daardoor is er een ware `tweede economie' ontstaan in de wijk, met een desastreuze invloed op de jeugd. Het tij leek niet te keren en het kwam hem uit: hij mobiliseerde er de rechtse stem mee van de rest van de stad.

,,Dat is cynisch, maar politiek is cynisch. Het voornaamste thema van de verkiezingscampagne is de veiligheid. Jospin en Chirac willen strafcentra voor jongeren, maar die bestaan al. Het moeilijker thema van de preventie, die een lange adem vergt, laten ze links liggen. Over de voorstellen om gemeentepolitie in te voeren, wordt evenmin gedebatteerd, hoewel die voorstellen tegen de grondwet ingaan. Er mag geen tweedeling in veiligheid ontstaan, omdat de ene stad toevallig over meer middelen beschikt dan de andere. Hetzelfde geldt voor het onderwijs: ieder kind, uit welke wijk ook, heeft recht op hetzelfde onderwijs. Men praat er niet over. Het lijkt er zo langzamerhand op dat niet alle Fransen meer in dezelfde Republiek wonen en dat men zich daarbij heeft neergelegd.''