EU-missie op de bonnefooi naar Israël

De Europese Unie heeft vanmorgen een speciale missie naar het Midden-Oosten gestuurd in een uiterste poging een staakt-het-vuren te bewerkstelligen tussen Israël en de Palestijnen.

De EU-missie wordt geleid door minister Josep Piqué van Buitenlandse Zaken van Spanje, dat momenteel het roulerende voorzitterschap van de Europese Unie bekleedt. Hij wordt vergezeld door EU-buitenlandcoördinator Javier Solana. De Spaanse premier José Maria Aznar wilde aanvankelijk de EU-missie leiden, mits althans hij ook de belegerde Palestijnse leider Yasser Arafat in Ramallah zou kunnen bezoeken. Maar de Israëlische premier Ariel Sharon, met wie Aznar gisteren telefoneerde, stond zo'n ontmoeting niet toe. De EU-delegatie zal in elk geval sopreken met de Israëlische ministers van Buitenlandse Zaken, Shimon Peres, en Defensie, Ben Elizier.

De Europese ministers van Buitenlandse Zaken hebben zich gisteravond in Luxemburg gebogen over een nieuwe bemiddelingspoging. Voor dit overleg zei voorzitter Romano Prodi van de Europese Commissie dat een nieuw initiatief nodig is, nu ,,duidelijk is dat de Amerikaanse bemiddelingspogingen hebben gefaald''. Hij doelde op de speciale VS-gezant, generaal Anthony Zinni, die sinds drie weken vruchteloos probeert escalatie van de crisis in het Midden-Oosten te voorkomen.

Piqué zei vannacht na afloop van het beraad in Luxemburg dat de EU in de huidige ernstige situatie geen politieke verklaringen wil afleggen, maar concrete maatregelen wil nemen. De missie moet volgens hem vooral aandringen op uitvoering van de resolutie van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, waarin wordt opgeroepen tot een staakt-het-vuren, terugtrekking van het Israëlische leger uit Palestijnse gebieden, en hervatting van vredesbesprekingen. Solana zei dat het de wens van Arafat is dat er een EU-delegatie naar het Midden-Oosten komt, ,,ook al kunnen wij hemzelf niet spreken''. Minister Jozias van Aartsen zei over de EU-missie: ,,Onze wensen zijn bescheiden, wonderen moeten wij hier niet van verwachten.''

Hoewel de EU-ministers zich gisteravond concentreerden op de kwestie van de missie, bleek dat zij een diepgaand meningsverschil hebben over het beleid van de EU ten aanzien van het Israëlisch-Palestijnse conflict. Aan de ene kant waren er ministers, zoals de Fransman Hubert Védrine, die vonden dat de EU een eigen standpunt moet bepalen en pas daarna met anderen, zoals de Verenigde Staten, moet overleggen. Een andere groep, waartoe Van Aartsen en zijn Britse en Duitse collega behoren, pleitte ervoor geen stap te doen zonder overleg met de VS. ,,Het contact met de Verenigde Staten is van kapitaal belang'', zei Van Aartsen bij herhaling.

Zowel Solana als Piqué benadrukte gisteravond het intensieve contact dat zij met Washington onderhouden. De Franse minister Védrine onderstreepte het belang van de rol van de Verenigde Staten. Hij zei te hopen dat de VS zich meer inzetten voor het zoeken naar vrede in het Midden-Oosten. Maar hij zei ook dat de EU niet tevoren aan Sharon of de regering-Bush hoeft te vragen waarover gepraat wordt.

Hij stelde onder andere voor dat de EU een intiatief voor humanitaire hulp aan de Palestijnen neemt. Ook lanceerde hij opnieuw de gedachte van een internationale vredesmacht tussen Israël en de Palestijnen. Dat Israël en de VS daar niet voor voelen, vond hij niet belangrijk. Wanneer de EU een vredesmacht wil, kan zij hierover met de VS verder overleggen.