Actie tegen `coupplegers' Afghanistan

In de Afghaanse hoofdstad Kabul zijn de afgelopen dagen honderden mensen opgepakt die betrokken zouden zijn bij pogingen de regering van interim-leider Hamid Karzai omver te werpen.

De verdachten worden in verband gebracht met de vroegere Pathaanse krijgsheer en premier Gulbuddin Hekmatyar. Volgens Mohammed Naseer, directeur veiligheidszaken van de gouverneur van Kabul, was er sprake van een poging tot staatsgreep tegen de interim-regering. Hij zei dat 350 mensen zijn aangehouden, de meesten in de afgelopen drie dagen.

De directeur-generaal voor veiligheidszaken van het ministerie van Binnenlandse Zaken, generaal Din Muhammad Jurat, zei dat het de bedoeling van de aspirant-coupplegers was onrust te zaaien door onder andere een reeks bomaanslagen te plegen in de hoofdstad. Hij zei dat de meeste arrestanten aanhangers zijn van Hezb-e-Islami-e Afghanistan, de Islamitische partij van Afghanistan, die wordt geleid door Hekmatyar.

Ten tijde van de islamitische guerrilla tegen de Sovjet-bezetting van Afghanistan in de jaren tachtig was Hekmatyar de krijgsheer die de meeste steun kreeg van de Pakistaanse geheime dienst en de Verenigde Staten. Na de terugtrekking van de sovjettroepen eind jaren tachtig werd Hekmatyar de belangrijkste rivaal van de Tadzjiekse veldheer Masood in de bloedige strijd om Kabul. In 1996, een half jaar voor de inname van de hoofdstad door de Talibaan, nam hij zijn plaats in als premier in de regering van president Rabbani. Na de opmars van de Talibaan vluchtte Hekmatyar naar Iran, waar hij tot voor kort verbleef. Inmiddels heeft Teheran de kantoren van Hezb-e-Islami gesloten.

De laatste tijd liet Hekmatyar van zich spreken door zijn fel anti-westerse uitspraken en zijn kritiek op de Amerikaanse acties in Afghanistan. Hij uitte ook kritiek op de installatie van het interim-bestuur, waarin volgens hem de belangen van de Pathaanse bevolkingsgroep zijn ondervertegenwoordigd.

De arrestatiegolf van de afgelopen dagen is ook bevestigd door een woordvoerder van de internationale veiligheidsmacht in Afghanistan, ISAF. Volgens luitenant-kolonel Neal Peckham zijn geen vredessoldaten betrokken geweest bij de acties, maar werd ISAF in veel gevallen tevoren wel op de hoogte gesteld van de ophanden zijnde arrestaties. Volgens hem zijn in de afgelopen zes of zeven dagen ongeveer 300 mensen opgepakt, van wie twaalf afgelopen nacht. Hij zei ook dat leden van de Pakistaanse partij Jamiat-e-Islami, bondgenoot van Hezb-e-Islami, tot de arrestanten behoren. Een Westerse diplomaat zei dat 600 mensen zijn aangehouden, van wie er 250 weer zijn vrijgelaten. Tien mensen zouden worden verdacht van serieuze vergrijpen, inclusief het plegen van terreurdaden.

Een van de arrestanten zou Wahidullah Sabaun zijn, de vroegere militaire chef van Hezb-e-Islami en minister van Defensie in 1995 toen Hekmatyar werd benoemd tot premier in de regering van president Rabbani. Na de komst van de Talibaan sloot Sabaun zich aan bij de Noordelijke Alliantie. Maar volgens ISAF-woordvoerder Peckham is Sabaun nog steeds op vrije voeten.