De echte Chinese opera is geen lolletje

De Chinese opera is een leuke hobby voor jong en oud, maar als je er echt je beroep van wilt maken, dan staat je een zware opleiding te wachten. De artiesten moeten niet alleen goed leren zingen en declameren, ze zijn ook veel leniger dan de gemiddelde operazanger in de westerse wereld. Ze leren gestileerde gevechten en andere bewegingspatronen perfect uit te voeren, want vooral in de noordelijke opera's zoals de Peking-opera zijn de salto's en zwaardgevechten niet van de lucht. Zo jong mogelijk aan je opleiding beginnen is het devies.

De Chinese opera kent een lange traditie. Veel Chinese keizers waren dol op opera, maar toch hadden acteurs een heel lage maatschappelijke status. Ze vielen in dezelfde categorie als prostituees en kappers en waren uitgesloten van deelname aan de keizerlijke examens die je moest afleggen als je ambtenaar wilde worden. Ouders verkochten hun kinderen vaak uit pure armoede aan een operagezelschap; dan kwamen ze in elk geval niet om van de honger.

Omdat alle vrouwenrollen in de Peking-opera door mannen werden gespeeld was er een manier bedacht om de kleine ingebonden lelievoetjes van Chinese vrouwen met mannelijke acteurs op het toneel na te bootsen. De jongens in opleiding kregen een stuk hout over de wreef van hun voet gebonden. Het hout reikte tot boven hun enkel. Ze moesten uren op de toppen van hun tenen blijven staan, om zo sterke spieren te kweken die het mogelijk maakten op het toneel lange tijd achtereen op hun tenen rond te dribbelen.

Inmiddels is in Hongkong de opera voor veel mensen vooral een hobby geworden. Maar op het Chinese platteland kan het leren van het vak nog steeds een strategie zijn om te overleven. Lang niet alle kinderen kunnen naar een gewone school. Soms is dat te duur, soms kunnen ze niet gemist worden op het land en soms zijn er domweg geen scholen in de buurt. Voor sommige van die kinderen is onlangs op het platteland van de Noord-Chinese provincie Hebei een school opgezet waar kansarme kinderen gratis worden opgeleid tot opera-artiest. Daarvoor hoef je niet te kunnen lezen, want je leert de stukken door je leraar na te spreken of na te zingen. Na hun opleiding hopen de kinderen hun brood te verdienen bij rondreizende operagroepen of een gezelschap in de grote stad.