Carrièrepoliticus

Portugal krijgt met José Manuel Durão Barroso een opmerkelijke politieke spijtoptant als minister-president. De 45-jarige Durão Barroso begon zijn politieke loopbaan als studentenleider van een maoïstisch splinterpartijtje. Geen zaak waar de huidige de liberaal-conservatieve leider graag aan herinnerd lijkt te worden, aangezien dit alom bekende feit zorgvuldig uit zijn officiële biografie is geschrapt. Als winnaar van de Portugese parlementsverkiezingen van twee weken geleden is Durão Barroso er alles aan gelegen zijn imago van gematigd, pragmatisch en vooral krachtig leider te versterken. En daar passen geen jeugdzondes in.

Durão Barroso, die gisteren zijn zeventien ministers tellende ploeg presenteerde, zal veel steun nodig hebben, want zijn nieuwe kabinet draagt alle kenmerken van een stevige mislukking. De liberaal-conservatieven, die in Portugal verwarrend genoeg onder de naam van Partido Social Demócrata (PSD) opereren, behaalden niet de absolute meerderheid. Een coalitie met de zeer conservatieve Partido Popular (PP) van Paulo Portas (39) was onvermijdelijk, al waren de verhoudingen tussen beide partijen in het verleden uitgesproken slecht. Vooral aan Portas had Durão Barroso tot voor kort een nauwelijks verholen hekel. In het nieuwe kabinet mag de conservatieve voorman als minister van Defensie Portugals failliete leger gaan saneren.

De jurist Durão Barroso, die ook in de VS studeerde, geldt ondanks zijn leeftijd als een ervaren carrièrepoliticus. Onder de conservatieve premier Cavaco Silva werd hij in 1985 op 29-jarige leeftijd benoemd tot staatssecretaris van Binnenlandse Zaken. Als een goede leerling van de neoliberale aanpak van Cavaco Silva steeg zijn ster snel. In het derde en laatste kabinet-Cavaco (tot 1995) was hij minister van Buitenlandse Zaken.

In 1999 werd hij benoemd tot voorzitter van de PSD. Hetzelfde jaar delfde hij evenwel in de verkiezingen het onderspit tegen de socialisten. Durão Barroso, met zijn wat stijve optredens, bleek geen populaire stemmentrekker. Niettemin overleefde hij de machtsstrijd binnen zijn partij die volgde. Het wegvallen van het vertrouwen van de kiezers in de socialisten bezorgde hem dit jaar alsnog de zege.

De problemen voor het nieuwe kabinet zijn groot: wankele staatsfinanciën, topzwaar ambtenarenapparaat, overbelaste rechtbanken en dito gezondheidszorg. De economie heeft een nieuwe impuls nodig, onder meer van buitenlandse investeringen. De PSD heeft belastingverlagingen beloofd, maar de vraag is hoe die vallen te rijmen met de noodzaak het begrotingstekort terug te dringen.

Met de benoeming van een aantal oudgedienden uit de periode Cavaco Silva, onder wie de nieuwe minister van Buitenlandse Zaken, Antonio Martins da Cruz (55), en minister van Financiën, Manuela Ferreira Leite (62), lijkt Durão Barroso vooral te mikken op ervaren bestuurders. Of dit voldoende is om Portugal uit het slop te halen moet nog blijken.