PvdA nog niet helder over jager

Meedoen in de participatie van de Joint Strike Fighter (JSF) hoeft niet automatisch te betekenen dat de straaljager ook door Nederland moet worden gekocht. Dat zei PvdA-woordvoerder F. Timmermans vanochtend bij het begin van het JSF-debat in de Tweede Kamer.

De PvdA speelt een sleutelrol in het debat over het kabinetsbesluit om deel te nemen in de participatie van de Amerikaanse JSF, de opvolger van de huidige F-16. Een deel van de fractie is tegen dat besluit. Het kabinet wil 800 miljoen investeren in het JSF-project. De bedoeling is dat deze investering, via de verwachte omzet van Nederlandse bedrijven die meedoen aan het project, weer terugvloeit in de staatskas.

Timmermans hield het kabinet voor dat het rekenmodel, de `business case', ,,toetsbaar'' moet zijn: ,,Ik ga ervan uit dat de doelpalen niet meer worden verzet.'' Daarmee doelde hij op een aantal vaste aannames waarop het rekenmodel is gebaseerd. Het gaat onder meer over de aantallen te bouwen JSF`s en een verdisconteringsvoet voor rente en inflatie. Als een van de aannames wordt gewijzigd, heeft dat gevolgen voor de hele `business case'. Timmermans zette onder andere vraagtekens bij het aantal te exporteren toestellen naar landen die niet meedoen aan het JSF-project. Voor Nederland is dat van belang omdat hier royalty's uit voortvloeien.

Woordvoerders van andere fracties herinnerden Timmermans aan de uitspraak van premier Kok dat meedoen aan het JSF-programma ook aanschaf van het toestel betekent voor de Nederlandse luchtmacht. De PvdA-woordvoerder wenste echter niet in te gaan op dit aspect voordat hij het antwoord van het kabinet had gehoord. Ook op andere vragen over de positie van de PvdA-fractie wilde Timmermans nog geen duidelijkheid geven. Het standpunt van de PvdA is doorslaggevend voor de steun van de Tweede Kamer voor het kabinetsbesluit. De VVD is voor, coalitiepartner D66 is tegen, net als GroenLinks en de SP. Het CDA heeft zich tot nu toe achter het kabinet opgesteld, maar wil meer duidelijkheid over de financiering van het project. CDA-woordvoerder Van Ardenne vatte de situatie als volgt samen: ,,Alle ogen en oren zijn vandaag op de PvdA gericht.'' De PvdA-bewindslieden hebben met het besluit ingestemd, alleen minister Pronk (VROM) heeft een aantekening laten maken uit onvrede.

VVD-woordvoerder Balemans deed vanochtend een aanval op het Centraal Planbureau (CPB) dat zich eerder kritisch uitliet over de JSF-plannen. Volgens Balemans heeft het CPB zich als een ,,dissonante speler'' ontpopt, met name als het gaat om de werkgelegenheidseffecten. Die zijn volgens Balemans van groot belang terwijl het CPB dat betwijfelt. Het CPB vindt het verstandiger een nieuwe jager `van de plank' te kopen. Het kabinet zou de Tweede Kamer vanmiddag antwoorden.