Israël moet verzet tegen hekken opgeven

Israëlische nederzettingen op de bezette westelijke Jordaanoever bouwen om ideologische redenen geen afscheiding om hun gemeenschap. Dat illustreert de verkeerde uitgangspunten in het beleid van premier Sharon, vindt Gershom Gorenberg.

De terrorist liep zo naar binnen. Geen hek beschermt de Israëlische nederzetting Elon Moreh, gelegen op een heuveltop bij de Palestijnse stad Nablus op de Westelijke Jordaanoever. De verzameling huizen met rode daken staat met opzet open voor het land eromheen. De moordenaar had afgelopen donderdag genoeg aan het donker van de vooravond om de nederzetting binnen te gaan en vier leden van een familie te vermoorden, voordat hij zelf werd doodgeschoten.

Nu de gruwelen elkaar opvolgen heeft het misschien iets willekeurigs om de aanslag in Elon Moreh eruit te pikken. Als ik de radio aanzet, worden berichten over de laatste restaurantbom afgewisseld door bulletins over de veldslagen in Ramallah, waar het Israëlische leger Yasser Arafat bestookt. Als ik de radio uitzet, hoor ik het gebulder van de luchtmacht boven mijn wijk in Jeruzalem en het geroffel van mitrailleurvuur uit het zuiden, waar het leger de Palestijnse stad Beit Jala is ingetrokken.

Vrijdag rammelden onze ruiten van een gedempte, lage knal in de verte. Een bom ergens in de stad, vermoedde ik terecht. Later zouden we horen dat een achttienjarige Palestijnse vrouw zichzelf had opgeblazen bij de ingang van een supermarkt en daarbij een bewaker en een bezoeker had gedood. Ik had hen vanuit mijn keuken horen doodgaan.

Ik werd er misselijk van, maar het verbaasde me niet meer. Mijn kinderen speelden in de woonkamer; uit angst voor zelfmoordaanslagen hadden mijn vrouw en ik afgezien van een uitstapje naar de dierentuin. Maar als ik mezelf dwing over de angst heen te stappen en de gebeurtenissen te doorgronden, dan blijft de aanslag op Elon Moreh eruitspringen.

Elon Moreh staat model voor de Israëlische misrekeningen. Een uiteenzetting van die vergissingen rechtvaardigt in geen enkel opzicht de onmenselijkheid van de Palestijnse aanslagen op burgers en doet evenmin iets af aan de dringende noodzaak van internationale druk op de Palestijnen om een einde aan de terreur te maken. Maar de Palestijnse onmenselijkheid ontslaat de Israëliërs niet van de plicht om nog eens goed na te denken over de koers van het land.

Begin maar eens bij het besluit van de kolonisten in Elon Moreh om geen hek om hun gemeenschap te bouwen. Dat was zoals gezegd een ideologische keus: een hek zou de nederzetting volgens de bewoners tot een `getto' maken. Het zou hen afsnijden van het omliggende land, terwijl Elon Moreh nu juist tot doel had om de joodse aanspraak op het hele Land Israël te staven.

Om soortgelijke redenen is er geen hek dat de grens tussen het soevereine Israël en de bezette Westelijke Jordaanoever aangeeft. Opeenvolgende Israëlische regeringen hebben hun best gedaan om die grens uit te wissen. Zelfs nu nog, terwijl het duidelijk is dat een geperfectioneerde grensafscheiding de kans zou kunnen verkleinen dat iemand met een bom tot de Israëlische steden doordringt, ziet de regering van premier Ariel Sharon af van de aanleg daarvan, uit angst om afstand te doen van de Israëlische aanspraak op het land achter het hek.

Elon Moreh is niet zomaar een van de vele nederzettingen. De stichting ervan in 1975 was het hoogtepunt van de joodse kolonisatie van de Westelijke Jordaanoever. Tot dan toe had premier Yitzhak Rabin getracht de Israëlische nederzettingen buiten de dichtbevolkte Arabische gedeelten van de bezette gebieden te houden, zodat ze voor vrede konden worden geruild. Met de stichting van Elon Moreh, op het hoogtepunt van een lange publieke campagne tegen de eerste regering-Rabin, werd de weg geopend om overal tussen de Palestijnse steden en dorpen op de Westelijke Jordaanoever Israëlische gemeenschappen te vestigen. Daarmee werd het werk van latere vredesonderhandelaars onmetelijk bemoeilijkt.

De ligging van Elon Moreh en de afwezigheid van een hek weerspiegelen de arrogantie van de macht, de overtuiging dat de Israëlische militaire kracht voldoende is om de Palestijnen te bewegen een blijvende ondergeschikte positie onder Israëlisch bestuur te aanvaarden. Het is geen toeval dat Sharon, destijds een nieuweling in de politiek, een bondgenoot was van de oorspronkelijke kolonisten van Elon Moreh of dat de kolonisten op de Westelijke Jordaanoever op dit moment de meest uitgesproken voorvechters zijn van de herovering van Palestijns land, de omverwerping van de Palestijnse Autoriteit en het neerslaan van de huidige opstand met geweld.

Het Palestijnse nationalisme en de Palestijnse terreur, stellen de kolonisten en hun bondgenoten, is alleen te verslaan met militaire middelen, en de premier lijkt het daarmee eens te zijn. Die `strategie' krijgt duidelijk emotionele bijval naarmate de kranten voller staan met foto's van onze doden. Toch is de les van de laatste weken dat elk nieuw Israëlische offensief wordt gevolgd door meer en niet door minder Palestijnse terreuraanslagen.

Heel Israël is inmiddels Elon Moreh. Wij betalen voor grenzen zonder hekken, onbeperkte nederzettingen en arrogantie en de prijs is te hoog. Israël moet zich verdedigen tegen terreur. Maar om dat verstandig aan te pakken moet het terug naar een weg van beheersing en verdeling van het land zo mogelijk door onderhandelingen, zonodig door eenzijdig optreden. Wie zich echt om Israëls welzijn bekommert, zal het land hiertoe oproepen.

Gershom Gorenberg is de auteur van het binnenkort te verschijnen The End of Days: Fundamentalism and the Struggle for the Temple Mount.

©LAT/WP Newsservice