Zja'fars winkel is vandaag leeg

Weer heeft het Israëlische leger Ramallah bezet. ,,Pas als ze al hun militaire middelen op ons hebben losgelaten, zullen ze inzien dat er geen militaire oplossing is'', zegt een gelaten Palestijn.

,,Kus onze aarde, sla de handen ineen en zeg tot allen: samen zullen we overwinnen.''

Langzaam zet eigenaar Zja'far van de gelijknamige supermarkt in Beit Hanina de radio af waaruit dit patriottische lied klonk. Direct is het stil in de zaak want Zja'far heeft de hele dag nog nauwelijks een brood verkocht. Beit Hanina ligt precies tussen Ramallah en Jeruzalem. Sinds Israël gisterochtend Ramallah binnenviel, schrikken Zja'fars vaste klanten uit Jeruzalem terug voor de nu nog verdere verscherpte versperringen. Zja'fars vaste klanten van Ramallah mogen zelfs hun huizen niet meer uit.

,,Donderdag was `very good business', zegt Zja'far zonder schroom. Toen kwamen Palestijnen massaal voedsel hamsteren, in de verwachting dat Israël ieder moment Ramallah kon aanvallen. Die vrees kwam uit en nu zitten in de belangrijkste plaats van het Palestijnse gebied op de Westelijke Jordaanoever 120.000 mensen voor onbepaalde tijd vast in hun huizen.

,,Ik heb hier in de zaak geslapen, daar achter de ijsmachine'', wijst bediende Marwan van de supermarkt Shaqir, een paar meter van Zja'far. Marwan woont in Ramallah en kan nu dus onmogelijk terug. Zijn oom werkt bij de geheime dienst van Arafat en zit vast in diens hoofdkwartier, dat door Israël wordt belegerd. ,,Ik bel hem steeds op zijn mobieltje'', zegt Marwan, ,,en steeds ben ik bang dat hij niet meer opneemt.''

Journalisten zijn door Israël Ramallah uitgegooid dus de enige manier om hoogte te krijgen van wat daar gebeurt is die van Marwan: bellen. De sfeer die uit dergelijke telefoongesprekken opstijgt, is dezelfde als die in de lege supermarkten en winkels in Beit Hanina: niet zozeer woede of wanhoop, veeleer lakonieke strijdbaarheid.

Een politiek analist in Ramallah vergelijkt de Palestijnen met een bokser die al veertien ronden klappen krijgt, maar weet dat hij op punten zal winnen als hij niet knock-out gaat. In zekere zin is de Israëlische herbezetting een opluchting, vervolgt hij. ,,Wij Palestijnen moeten gewoon het hele militaire arsenaal van Israël uitzitten. Pas als de Israëli's al hun tanks, straaljagers, helikopters, raketten en herbezettingen op ons hebben losgelaten, en ze alleen nog hun atoombom over hebben, pas dan zullen ze inzien dat dit conflict geen militaire oplossing heeft.''

De politiek analist meent dat Palestijnse tegenaanvallen onvermijdelijk zijn: ,,Als wij na al dit Israëlische geweld de intifada zouden staken, sturen we daarmee het slechtst mogelijke signaal naar Israël, namelijk: geweld loont. Als je een conflict met de Palestijnen hebt, moet je gewoon het leger erop af sturen.''

Ook een moeder van twee kinderen vertelt dat elke Palestijn vindt dat de intifada moet doorgaan. Er is geen alternatief, zeggen ze, want Sharon wil geen vrede. Anders was hij wel ingegaan op het aanbod dat de Arabische landen donderdag deden in Beiroet: volledige acceptatie van Israël in de regio in ruil voor volledige terugtrekking uit de bezette gebieden.

De moeder is dezer dagen vooral bezig met overleven, zegt ze. Heeft ze wel genoeg brood ingeslagen, en meel en gist, want alle winkels zijn voor onbepaalde tijd dicht? Hoe moet het nu met haar moeder, die vannacht via het Israëlische vliegveld Ben Gurion naar Europa zou vliegen, maar die nu natuurlijk niet weg kan? En hoe houdt zij haar familie gezond zodat die geen behoefte krijgt aan de medische zorg die nu niet beschikbaar is?

De vrouw vertelt hoe de man van een vriendin tijdens de kortstondige Israëlische herbezetting van Ramallah eerder deze maand, van de trap viel en zijn knie brak. De man moest vijf dagen wachten op behandeling, en toen moest de knie opnieuw worden gebroken omdat deze weer was gaan aangroeien. ,,We zien het wel'', zegt de moeder onverstoorbaar. De kinderen zijn gelukkig inmiddels wat gewend aan alle spanningen en geweld om hen heen, en slapen 's nachts gewoon in. Zelf lag ze de afgelopen nacht wel lang wakker, luisterend of ze Israëlische tanks hoorde. En hoe doodt de familie nu de tijd? Ze grinnikt: ,,Met Cartoon Network. Soms mogen we van de kinderen even het nieuws zien. Dan zie ik hoe het op CNN net lijkt of heel Ramallah in brand staat. Maar de enige knallen zijn van het onweer.''

Terug in Beit Hanina kijkt eigenaar Zja'far hoofdschuddend naar de Israëlische wegversperring voor zijn winkel. ,,Ik ken de joden goed en ik heb diep respect voor ze. Het is een ongelooflijk slim volk, vandaar ook dat ze in het geheim heel Europa controleren, en Amerika, en de Arabische landen. De hele wereld wordt beheerst door de joden. Maar dit kunnen ze niet oplossen. Hier zien ze niet dat de oplossing simpelweg terugtrekking is uit de bezette gebieden. Onbegrijpelijk.''