Zin in een spelletje PaCMan?

Niemand lijdt graag verlies, zeker ondernemingen niet. Verlies betekent: vragen van de bank, onrust onder personeel, twijfel bij leveranciers en klachten van aandeelhouders, die hun jaarlijkse dividend missen.

Voor beleggers die van dividend verzekerd willen zijn hebben slimme zakenbanken trouwe aandelen bedacht. Bedrijven als PCM Uitgevers, eigenaar van onder meer deze krant, kranten- en informatiebedrijf Wegener en automatiseerder Getronics hebben zulke aandelen bij beleggers geplaatst.

Deze aandelen betalen altijd dividend, wat er ook gebeurt, vandaar dat een superbelegger als verzekeraar Nationale-Nederlanden (ING) zulke effecten graag bezit. De belegger in deze trouwe aandelen krijgt als eerste dividend (preferentie), maar als het dividend om een of andere reden in een jaar niet wordt uitgekeerd staan zij het jaar daarop vooraan in de rij om twee keer te vangen (cumulatie): cumulatief preferente aandelen.

Maar er zijn cumulatief preferente aandelen en cumulatief preferente aandelen. Getronics leed vorig jaar een mammoetverlies van ruim 1 miljard euro. Niemand krijgt dividend, ook de `cumprefs' niet. De `cumprefs' krijgen alleen dividend als Getronics winst maakt.

Wegener en PCM maken wel nettowinst, al is het bedrag, door de malaise op de advertentiemarkt, schamel: Wegener 3,3 miljoen, PCM meldde gisteren 1,5 miljoen. Uit die nettowinst betalen beide uitgevers het dividend op hun cumulatief prefente aandeelhouders: Wegener 3,9 miljoen, PCM 9,1 miljoen.

Maar dit zijn geen gewone `cumprefs'. Wegener en PCM moeten áltijd dividend op deze aandelen betalen, of zij nu winst maken of niet. Als zij verlies maken, wordt het dividend ten laste van de reserves uitgekeerd. Het zijn pacman-aandelen: net als in het computerspelletje eten zij het bedrijfsvermogen op, als een ondernemer weinig of geen winst maakt.

De onderhandelingspositie van de cumprefbeleggers was kennelijk sterk, toen zij deze effecten kochten. En dat verwondert niet, aangezien de krantenuitgeverij een mooie, maar in winstgevendheid heftig fluctuerende bedrijfstak is.

Maar de cumprefs hebben nog een ongewoon element. Doordat Wegener en PCM onder elke omstandigheid het dividend moeten betalen, zijn hun cumprefs in feite vermomde leningen, waarop een vaste rente moet worden betaald. Het dividend is een financieringslast die nog van het resultaat moet worden afgetrokken. Pas dan heb je de nettowinst. Of, in het geval van Wegener en PCM, het nettoverlies dat de officiële lezing van hun cijfers liever niet laat zien.