Tegenvaller voor rijk van 3,4 miljard

Het rijk krijgt dit jaar naar verwachting door de lagere economische groei ongeveer 3,4 miljard euro minder aan belastingen, premies en gasbaten binnen dan gepland.

Het begrotingsoverschot (EMU-saldo) loopt nog verder terug dan in 2001 en zal dit jaar naar verwachting nog slechts 0,1 procent van het bruto binnenlands product bedragen. Eind 2001 bedroeg het saldo 0,2 procent BBP.

Premier Kok liet gisteren na afloop van de ministerraad weten dat ondanks de tegenvallende inkomsten er nog wel ruim 700 miljoen euro extra vrijgemaakt kon worden voor nieuw beleid. Voor het wegwerken van de wachtlijsten in de zorg is 368 miljoen euro beschikbaar. Ook gaat er onder meer 86 miljoen euro naar terrorismebestrijding, 51 miljoen naar de aanpak van drugskoeriers en 45 miljoen naar het onderhoud van schoolgebouwen.

Het kabinet stelt verder nog 43 miljoen euro beschikbaar voor het opvangen van hogere leerlingenaantallen en 48 miljoen voor de inenting tegen meningokokken. Tenslotte is er 106 miljoen euro gereserveerd voor de kosten die voortvloeien uit de opheffing van Arbeidsvoorziening.

De uitgaven zijn vastgelegd in de zogenoemde Voorjaarsnota, die gisteren door het kabinet definitief is vastgesteld. Haagse bronnen noemden de Voorjaarsnota dit jaar ,,beleidsarm'' in tegenstelling tot vorig jaar, toen nog voor miljarden euro's aan extra uitgaven kon worden gedaan.

Minister Borst (Volksgezondheid) had in eerste instantie om 700 miljoen euro gevraagd voor het wegwerken van de wachtlijsten. Vorig jaar sprak zij met Zalm af dat ze automatisch gecompenseerd zou worden voor eventueel hogere kosten voor wachtlijsten. Omdat Borst vorige week nog niet alle gegevens over de wachtlijsten kon overleggen aan Zalm, is slechts een deel van haar claim gehonoreerd. Het resterende deel volgt waarschijnlijk in augustus.

De extra uitgaven worden gefinancierd uit een meevaller van de afdrachten aan de Europese Unie. Nederland had vorig jaar in totaal ongeveer 800 miljoen euro teveel betaald aan de Europese Unie, zo bleek bij het opmaken van de boeken.

Een deel van het te veel betaalde kan echter niet ingezet worden voor nieuw beleid, omdat er ook tegenvallers zijn bij de aflossing van de staatsschuld (de rente blijft daardoor 200 miljoen euro hoger dan gepland) en de verminderde afname van het aantal werklozen (uitkeringen stijgen met 200 miljoen euro). Het resterende deel van deze hogere uitgaven wordt door verschuivingen elders op de begroting gedekt.