Voorkeur Beeldende kunst

Gestroomlijnd Zilver

De eerste decennia na de Tweede Wereldoorlog ging de zilverindustrie door een moeilijke fase. In dat licht is het opmerkelijk dat ontwerper Gustav Beran (1912) in die periode niet alleen veel gebruikszilver ontwierp, maar ook grote objecten. Berans zilverontwerpen, waaronder objecten uit koninklijk bezit die nooit eerder werden geëxposeerd, zijn te zien in op een overzichtstentoonstelling in Schoonhoven in het Nederlands Goud-, Zilver- en Klokkenmuseum. Gestroomlijnd Zilver onderstreept Berans status als grote vernieuwer van het naoorlogse zilverontwerp. Mede door hem heeft de Nederlandse zilversmederij het klassieke ingeruild voor het moderne. Hij is de cruciale schakel tussen de twee totaal verschillende werelden, die van zijn leermeester Josef Hoffmann enerzijds en zijn leerling Gijs Bakker anderzijds. Berans afstudeerproject uit 1933 bijvoorbeeld, een sieradendoosje met asymmetisch gearceerde, opbollende vlakken, valt op door zijn zeer verzorgde afwerking, helderheid en duidelijke vormen. Na de oorlog werden zijn ontwerpen glad en aerodynamisch, met afgeronde hoeken en verticale groeven. De licht voorover leunende theepot met spitse tuit uit 1955 ziet er zelfs zo gestroomlijnd uit dat hij de bijnaam `de strijkbout' kreeg. Mede door zijn tafelcouverts bij de firma Gerritsen en Van Kempen heeft Beran het Nederlandse publiek klaargestoomd voor een nieuwe vormentaal in zilversmeedkunst.

Gestroomlijnd Zilver van Gustav Beran t/m 30 juni in het Nederlands Goud-, Zilver- en Klokkenmuseum, Kazerneplein 4, Schoonhoven. Di-zo 12-17u

Michael Sweerts

Er kleeft iets geheimzinnigs aan de schilder Michael Sweerts (1618-1664); hij was een man met een ascetische bezieling, begaafd (hij zou zeven talen hebben gesproken), begiftigd met een handelsgeest en al tijdens zijn leven bewonderd om zijn schilderkunstige talenten.

Op de bijzondere tentoonstelling die het Rijksmuseum aan hem wijdt zijn dertig werken van hem te zien, onderverdeeld in drie categorieën, waarvan de kinderportretten tot de meest kenmerkende behoren.

De geschilderde geheimen van Michael Sweerts (1618-1664) t/m 20 mei in het Rijksmuseum, Stadhouderskade 42, Amsterdam. Dag 10-17u

Luigi Ghirri

De Italiaanse fotograaf Luigi Ghirri schijnt een sloddervos te zijn geweest. Maar in zijn foto's is van nonchalance geen spoor te vinden. Afgewogen, bedachtzaam en tot in de puntjes verzorgd is zijn werk, opgenomen in het ruime en in zijn geboorteland samengestelde retrospectief dat te zien is in het Nederlands Foto Instituut. Ruim tweehonderd foto's hangen er, de vroegste uit het begin van de jaren zeventig, de recentste gemaakt kort voor zijn dood in 1992, 49 jaar oud.

Luigi Ghirri, Het denken in beelden. Retrospectief 1969-1992. T/m 5 mei in Nederlands Foto Instituut, Witte de Withstraat 63, Rotterdam. Open di t/m zon 11-17 u.

Margareta de Heer

Margareta de Heer was ooit een Friese `celebrity', een van die zeldzame, 17de-eeuwse vrouwen die méér durfden te presteren dan huisvlijt. Tussen de pronkkasten van het Eysingahuis, onderdeel van het Fries Museum, is nu een curieuze expositie over een vergeten kunstenares te zien. Zij portretteerde met encyclopedische precisie vlinders, torren, mestkevers, hoenders, pauwen en hanen, de weinig spectaculaire dieren des velds, die bij een geduldig en uitvergroot kijken tòch nog spectaculair kunnen worden.

Margareta de Heer; Dè Friese kunstenares van de 17de eeuw t/m 2 juni in het Fries Museum, Turfmarkt 11, Leeuwarden. Di t/m zo 11-17u.

En verder

Hannah van Bart, Schijngestalten t/m 28 april, Dromen van Holland en Gerrit Willem Dijsselhof t/m 12 mei in het Gemeentemuseum, Stadhouderslaan 41, Den Haag. Di-zo 11-17; Moderne Meesters t/m 2 juni in het Chabot Museum, Museumpark 11, Rotterdam di t/m vr 11-16u30 za 11-17u, zo 12-17u; Van Gogh & Gauguin t/m 2 juni in het Van Gogh Museum, P. Potterstraat, Amsterdam dag 9-21u, ma do 9-19u; Kees Maks t/m 21 april in de Kunsthal, Westzeedijk 341, Rotterdam. Di-za 10-17u, zo 11-17u; Ilja Repin (1844-1930): het geheim van Rusland t/m 7 april in het Groninger Museum, Museumeiland 1, Groningen di t/m zo 10-17u.