Vendex zoekt zijn Europese niches

VendexKBB koopt in België doe-het-zelf-winkels, een sector waar het concern Europese ambities heeft. En verkoopt in Nederland zijn optiekwinkels van Hans Anders, een keten die de grens niet over kan.

Ook Duitsland, België en Frankrijk krijgen hun Hema-rookworst en Dolle Dwaze Dagen. Na lang nadenken heeft winkelconcern VendexKBB de contouren van haar Europese strategie helder. Een jaar geleden constateerde topman Ed Hamming dat de groei bij zijn 26 winkelketens in Nederland (onder meer Vroom & Dreesmann, Dixons, Praxis, Bijenkorf, Kijkshop, It's, M&S Mode) afvlakt. Omdat VendexKBB voor Europese begrippen al een groot marktaandeel – 11 procent – heeft in de Nederlandse detailhandel (exclusief levensmiddelen) werd Europese expansie het antwoord. De vraag was: hoe?

VendexKBB heeft gekozen om zich de komende vijf à acht jaar te concentreren op drie gebieden: mode, warenhuizen en doe-het-zelf. Voor mode kiest het bedrijf drie formules: M&S Mode, Hunkemöller en Claudia Sträter. Op gebied van warenhuizen is de keuze gevallen op Hema en Bijenkorf en in doe-het-zelf lijkt Praxis de beste keuze. De aankoop van de Belgische doe-het-zelf-keten Brico, die het concern gisteren bekendmaakte, past in deze Europese expansie.

Op deze gebieden is VendexKBB het best, oordeelt financieel directeur Marcel Smits: ,,We concentreren ons de komende jaren op waar we goed in zijn.'' Dat betekent dat het concern mogelijk een flink aantal winkelketens te koop zal zetten, vooral in de juweliersector (Siebel, Het Huis Juweliers, Juwel Exchange en Schaap & Citroen) en elektronica (Dixons, Dixtone, Dynabyte, It's en Modern Electronics). Op die terreinen is de concurrentie in het buitenland té heftig, zegt Smits: ,,Het is moeilijk in bijvoorbeeld Duitsland de strijd aan te gaan met een elektronicaketen als MediaMarkt.''

De verkoop van winkelketens zal geleidelijk gaan. Vaak gaan overnames van VendexKBB gepaard met het afstoten van een `oude' formule, zoals dat ook gisteren gebeurde. Bij de aankoop van Brico kwam de aankondiging dat de ruim 400 winkels van Hans Anders Groep verkocht zullen worden. Die opbrengst zal waarschijnlijk de overnamesom voor Brico (netto 163 miljoen euro) meer dan goed maken.

VendexKBB is al actief in Europa, met name in België, Duitsland en Frankrijk, en krijgt het ondernemen er aardig in de vingers. De Hema in België had een lange aanloop nodig, maar is nu succesvol. En het bedrijf heeft in Frankrijk nu zelfs meer M&S-winkels dan in de 138 vestigingen in Nederland. De volgende stap wordt de opening van drie Hema's in Duitsland na de zomer. Daarna richt VendexKBB zich op de lancering van Bijenkorf-filialen in de omringende landen.

Gedachte achter de strategie van VendexKBB is om via Europese aanwezigheid schaalgrootte te krijgen die kostenvoordelen oplevert, door bijvoorbeeld grotere inkoopkracht en leveringscondities. Bovendien heeft het concern een aantal sterke formules, die winstgevender zijn dan de meeste concurrenten. Zo heeft Brico een winstmarge van 3 procent en zit Praxis op 7 procent. Smits: ,,Het is vrij eenvoudig de marge bij Brico in drie jaar op 5 à 6 procent te brengen, zodat de nettowinst, afgezien van omzetgroei, verdubbelt.'' Met aanvullende Belgische acquisities wil Smits de schaalvoordelen in doe-het-zelf verder verhogen.

De nieuwe strategie zal het straatbeeld in Nederland veranderen. De keizer van de winkelcentra moet de komende jaren tien à vijftien winkelketens verkopen. Naast de elektronica- en juweliersketens zet VendexKBB waarschijnlijk ook winkels als Perry Sport en America Today in de etalage. Smits: ,,Je moet keuzes maken als je Europees wilt opereren.''